Luchtkwaliteit in Vlaanderen in 2024 opnieuw gunstig, maar impact blijft groot

De lucht in Vlaanderen was in 2024 relatief schoon, vergelijkbaar met het gunstige jaar 2023. Dat komt vooral door nat weer, een milde winter en dalende uitstoot. Toch blijft de impact van luchtvervuiling op gezondheid, landbouw en natuur aanzienlijk, meldt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

Trends en hotspots

• Fijn stof (PM2,5), stikstofdioxide en ozon blijven de grootste gezondheidsproblemen.
• In 2024 waren er naar schatting 2.700 vroegtijdige sterfgevallen door fijn stof, 1.600 door ozon en 800 door stikstofdioxide.
• In Hoboken werden opnieuw te hoge arseenconcentraties gemeten.
• Ammoniak overschrijdt het kritieke niveau voor vegetatie op bijna de helft van de meetplaatsen.

Voor ozon worden de langetermijndoelstellingen overal overschreden. Vooral in steden, industriële zones en langs drukke wegen blijven stikstofdioxideconcentraties te hoog.

Gezondheid, natuur en landbouw onder druk

Volgens berekeningen worden alle Vlamingen blootgesteld aan te veel fijn stof en ozon, en 90% aan te veel stikstofdioxide. Naast gezondheid heeft dit ook gevolgen voor landbouw en natuur:

• Te veel ozon verlaagt gewasopbrengsten en vertraagt bosgroei.
• Verzuring en vermesting schaden natuurlijke vegetatie.
• In 2024 kreeg 80% van de akkers en álle loofbossen een te hoge ozondosis.
• Stikstofdepositie ligt te hoog in 68% van de natuurgebieden, vooral door veeteelt en verkeer.

Nieuwe Europese normen

Vanaf 2030 gelden strengere grenswaarden voor fijn stof, stikstofdioxide en zware metalen. Lidstaten moeten de richtlijn tegen eind 2026 omzetten in nationale wetgeving. Wanneer overschrijdingen vanaf 2026 worden vastgesteld, moeten routekaarten opgesteld worden om tijdig de nieuwe normen te halen.