Naar de inhoud

Ook van ForLink: ITdaily · Schoolit

Nieuwsbrief Mijn account

Ondernemen · Achtergrond

Duurzaam beleggen: nieuwe wetgeving stuwt de markt in de goede richting

Door Anja Giegas

· 5 min lezen

Vier stapels munten met groene plantjes erbovenop, de rechtse stapel is het hoogst.

Hoe is het gesteld met duurzaam beleggen? En wat moet je daar überhaupt onder verstaan? Een gesprek met docent beleggen aan UCLL, Siem de Ruijter en financieel journalist Jasper Vekeman – drijvende krachten achter de Duurzaam Beleggen Academy.

Er circuleren meerdere termen en ze overlappen elkaar, van ecofinance en maatschappelijk verantwoord investeren tot ethisch sparen en ESG-beleggen. Vandaag neigt de terminologie naar duurzaam sparen en beleggen, al bestaat daar eigenlijk geen vaststaande definitie voor. Vekeman: “Voor ons betekent duurzaam beleggen dat je verder kijkt dan het financiële rendement en ook de impact van je investeringen screent. Zet je beide op gelijke hoogte of zet je duurzaamheid op de eerste plaats?” 

“Vervuilende bedrijven riskeren met stranded assets achter te blijven”

Waarbij dan meteen de vraag rijst: gaat duurzaam beleggen ten koste van rendement? Het tegendeel blijkt waar. Duurzaam beleggen brengt minstens evenveel op. Wel zo belangrijk om in het achterhoofd te houden: beleggen is langetermijndenken. Vandaag doen bijvoorbeeld vervuilende sectoren zoals gas en olie het goed maar dat biedt geen garanties voor de toekomst. Vekeman: “Welke bedrijven gaan het de komende decennia goed doen? Bedrijven die aan oplossingen meewerken. Vervuilende bedrijven riskeren met stranded assets achter te blijven.” Oftewel activa die hun waarde verliezen en een beleggingsportefeuille doen kelderen.  

Marktaandeel

Tijdens de coronapandemie zijn er alvast meer mensen beginnen te beleggen. Ook jongeren vonden de weg naar de beurs. “Uit onderzoek blijkt dat zij meer dan oudere generaties duurzaamheid belangrijk vinden. Dat stemt ons hoopvol”, aldus Vekeman.

Vandaag is duurzaam beleggen niet meer weg te denken. Dat was ooit anders. De Ruijter: “In 2000 was duurzaam beleggen in België even actueel bij Bacob. Nadien verdween het weer. De voorbije jaren heeft het marktaandeel van duurzame fondsen grote sprongen gemaakt. Vroeger lag dat onder de 10 procent, in 2020 was dat al 40 procent. We verwachten dat het cijfer sindsdien nog verder gestegen is.” 

Er zijn een aantal kleinere banken die zich specifiek toeleggen op duurzaamheid. Maar ook de grootbanken spelen een rol: “Ook grootbanken hebben goede, duurzame beleggingsproducten”, aldus de Ruijter. “Zij hebben natuurlijk veel meer activiteiten. Zijn grootbanken altijd even duurzaam in al hun activiteiten? Nee. Wie duurzaamheid belangrijk vindt, moet het juiste product kiezen. Wie zich stoort aan het feit dat grootbanken soms minder duurzaam zijn in bepaalde activiteiten, kan naar een kleinere bank gaan die duurzaam is in al haar activiteiten. Al moeten we eerlijk zijn, kleinere banken hebben minder geld en dus minder impact. We hebben daarom iedereen nodig.”

Wetgeving

Ook Europa zet stappen richting financiële duurzaamheid, met een taxonomie (een lijst van duurzame activiteiten) en regelgeving (de Sustainable Finance Disclosure Regulation of SFDR). Op de agenda staat verder een Europees duurzaamheidslabel dat volop in ontwikkeling is. “De nieuwe wetgeving stuwt de markt echt in de richting van duurzaamheid. Ik ben daar heel gelukkig mee”, vertelt De Ruijter. Al gaat er ook kritiek op. Vekeman: “Volgens sommigen is de taxonomie te technisch en onderhevig aan gelobby. Toch vinden we het een positieve evolutie want er wordt eindelijk nagedacht over duurzaamheid.” 

“Wie niet goed begrijpt waarin hij investeert, is vatbaarder voor greenwashing”

Wetgevende instanties mogen dan een duidelijk signaal geven, toch blijft greenwashing een uitdaging. De Ruijter: “Het is geen hoera-verhaal. Wie niet goed begrijpt waarin hij investeert, is vatbaarder voor greenwashing. In de financiële wereld moet je aandachtig blijven en dat begint bij financiële geletterdheid. Pas wanneer je over achtergrondkennis beschikt, kun je productfiches begrijpen en moeilijke vragen stellen aan je bankier.”

Fondsen mogen vandaag dus niet meer zomaar zeggen dat ze duurzaam zijn. In België helpt het Towards Sustainability Label de meest flagrante vormen van greenwashing te vermijden. Het initiatief gaat uit van bankenkoepel Febelfin maar is ondergebracht in een aparte vzw, het Centraal Labeling Agentschap. Fondsen dienen een aanvraag in waarna de eerste screening gebeurt door een onafhankelijke auditor, Forum Ethibel. Nadien verifieert een een onafhankelijke geschiktheidscommissie – met mensen uit de sector, maar ook met academici – nogmaals. Producten die een label krijgen, voldoen aan een aantal minimale criteria. 

Kloof

Consumenten vragen vandaag steeds vaker aan hun bankier waar hun geld heen gaat. Niet geheel onterecht, zoals blijkt uit het verhaal van Anneleen De Bonte dat De Ruijter aanhaalt: “Toen ze als dokter met een groepspraktijk startte en een groepsverzekering wilde afsluiten, informeerde ze wat er precies in die verzekering zat. Tabaksfabrikanten en alcoholproducenten, zo bleek. Waarop ze zich vertwijfeld afvroeg hoe ze patiënten nog kon adviseren om te stoppen met roken en minder alcohol te drinken. Een jaar lang zoeken naar een alternatief leverde haar alleen maar vage beloftes op.” Iets gelijkaardigs gaat op voor pensioengelden, aldus De Ruijter. “Wie dat jarenlang in vervuilende bedrijven belegt, houdt het probleem mee in stand.” 

Een rentetarief is een afspiegeling van het risico en duurzame initiatieven plukken daar steeds vaker de vruchten van. De Ruijter: “Ik zou bijvoorbeeld aan mijn bank vragen of er een goedkoper tarief is als ik heel duurzaam ga bouwen.” En als het antwoord nee is? “Dan zou ik vragen waarom niet. Hoe meer mensen dat doen, hoe meer banken beseffen dat duurzaamheid een issue is.” 

Ook bij bedrijven wordt de kloof tussen duurzaam en niet-duurzaam voelbaar in de portemonnee. Vekeman: “Wanneer een bedrijf met een investeringsdossier naar een bank stapt zonder uitgebreid duurzaamheidsluik, riskeert het geen lening meer te krijgen. Wie niet mee is, gaat daar de prijs voor betalen.”

Bankiers stellen extra vragen
Wie bij de bank langsgaat voor beleggingsadvies, moet een aantal vragen beantwoorden om zijn profiel te laten inschatten. Er wordt gepolst naar kennis en ervaring, beleggingsdoelen en risicobereidheid. Sinds 2 augustus komt daar nog bij: ‘Ben je al dan niet geïnteresseerd in duurzaam beleggen?’ 
Drie bijhorende vragen peilen vervolgens naar voorkeuren op dat vlak. Helaas zijn die vragen onbegrijpelijk (lees er meer over in de blog van de Duurzaam Beleggen Academy). Vekeman blijft er optimistisch bij: “Het is goed dat het gesprek plaatsvindt. Door de jaren heen zal het moeten groeien.” 

E-learningplatform
De Duurzaam Beleggen Academy biedt sinds mei dit jaar opleiding en informatie voor zowel beginnende als gevorderde beleggers. De missie: zo veel mogelijk mensen leren om duurzaam te beleggen. De Academy verkoopt geen financiële producten en is niet verbonden aan financiële instellingen.

Anja Giegas Voormalig journalist

Anja Giegas schreef tussen augustus 2022 en april 2023 bijna 300 artikels voor Ecotips over de circulaire economie, energie, omgeving en duurzaam ondernemen.

Alle artikels van Anja Giegas

Nu in het magazine: Ecotips 26.05

De Efteling: klimaatneutraal sprookje

Digitaal · € 59,50 Op papier · € 89,50

Meer over Ondernemen

Alles over Ondernemen