Batterijen krijgen tweede leven  

“Recyclage mag niet langer de eerste reflex zijn”

De energietransitie draait niet alleen rond nieuwe technologie, maar ook rond slimmer omgaan met bestaande grondstoffen.  

Recyclage is vandaag nog vaak de standaardoplossing voor versleten batterijen, maar volgens hersteldiensten gebeurt dat eigenlijk veel te snel. Een groot deel van die batterijen kan nog hersteld of hergebruikt worden. Nieuwe Europese regels moeten batterijherstel daarom stimuleren. Ecotips spreekt met Prins Doornekamp en Deon Horn.

Doornekamp specialiseert zich via NOWOS in batterijherstel en levensduurverlenging van lithiumbatterijen, terwijl Horn vanuit Vanguard, het commerciële merk van Briggs & Stratton, een producent van motoren en batterijoplossingen van commerciële kwaliteit, focust op technische ondersteuning, training en elektrificatie binnen de EMEA-regio. Beide bedrijven zien batterijreparatie, hergebruik en circulariteit steeds belangrijker worden in een markt die onder druk staat van strengere Europese regelgeving en stijgende duurzaamheidsverwachtingen.

“Een gedegradeerde batterij is niet automatisch een dode batterij”, zegt Doornekamp. “De meeste batterijen die we binnenkrijgen hebben nog 70 tot 80 procent batterijgezondheid.” Volgens hem leeft nog altijd het idee dat batterijen meteen gerecycleerd moeten worden zodra hun prestaties dalen, terwijl er in de praktijk vaak nog jaren bruikbare levensduur overblijven.

Europese omslag

De Europese batterijverordening uit 2023 vormt volgens NOWOS Doornekamp een belangrijk kantelpunt voor de sector. Vanaf februari 2027 zullen fabrikanten verplicht worden om onafhankelijke hersteldiensten toe te laten. Dat betekent dat hardware- en softwareblokkeringen herstel niet meer in de weg mogen staan en dat reserveonderdelen beschikbaar moeten zijn.

Volgens Doornekamp zorgt die verplichting vandaag nog voor weerstand. “Veel Original Equipment Manufacturers (OEM) zijn gebouwd rond het produceren en verkopen van nieuwe producten. Reparatie maakt daar geen deel van uit.” Hij benadrukt dat ook de regelgeving zelf niet eenvoudig te interpreteren is en dat veel bedrijven nog zoeken naar praktische manieren om ermee aan de slag te gaan.

Volgens Doornekamp bestond er enkele jaren geleden amper een ecosysteem rond batterijreparatie. “Vroeger gingen batterijen bijna rechtstreeks naar recyclage, omdat er geen infrastructuur bestond voor herstel. Maar recyclage moet altijd de laatste stap zijn, niet de eerste.”

Betrouwbare transitie

Volgens NOWOS blijft één van de grootste misverstanden dat alleen fabrikanten batterijen veilig kunnen herstellen. Doornekamp ziet dat stilaan veranderen door nieuwe regelgeving en een groeiende markt rond onafhankelijke hersteldiensten. “De batterijverordening en het right-to-repair-principe maken ruimte voor onafhankelijke professionele herstellers.”

Ook Horn ziet een duidelijke verschuiving in de markt. Volgens hem ligt de focus vandaag niet meer op de vraag óf de energietransitie zal plaatsvinden, maar vooral op de manier waarop bedrijven die transitie betrouwbaar en schaalbaar kunnen maken. “De vraag is hoe we die transitie kunnen realiseren zonder in te boeten op prestaties en klantvertrouwen.”

Beide bedrijven benadrukken dat batterijherstel een volledig andere discipline is dan batterijproductie. Fabrikanten vertrekken vanuit nieuwe batterijen in ideale omstandigheden, terwijl hersteldiensten beschadigde, vervuilde of verkeerd gebruikte exemplaren binnenkrijgen. “Wij krijgen beschadigde, versleten en verkeerd gebruikte batterijen binnen”, zegt Doornekamp. “Dat vraagt een volledig andere analyse en technologie.”

Daar komt nog bij dat bijna elke fabrikant andere connectoren, communicatieprotocollen en datastructuren gebruikt. Volgens Doornekamp is het gebrek aan standaardisatie een grote rem op schaalbaarheid. “In de autosector heb je standaardisatie via OBD-connectors. Bij batterijen heeft bijna elk model een andere connector en een ander protocol.”

NOWOS herstelde vorig jaar 98 verschillende batterijmodellen. Daar gebruiken ze tientallen verschillende interfaces, tools en procedures voor. Volgens Doornekamp verloopt veel gegevensverwerking daarom nog handmatig en zou meer standaardisatie herstel veel overzichtelijker maken.

“De energietransitie draait niet alleen rond nieuwe technologie, maar ook slimmer omgaan met bestaande grondstoffen.” 

Prins Doornekamp  

Klantvertrouwen centraal

Volgens Horn blijft betrouwbaarheid de belangrijkste factor in de energietransitie. Nieuwe technologieën moeten niet alleen duurzaam zijn, maar ook makkelijk te gebruiken blijven in professionele omgevingen. “Klanten omarmen nieuwe technologie alleen wanneer ze erop kunnen vertrouwen”, zegt hij. “Innovatie moet productiviteit verhogen en processen vereenvoudigen, niet extra onzekerheid creëren.”

Vanuit zijn rol ziet Horn dagelijks hoe groot de kenniskloof rond elektrificatie nog blijft. Het ontbreekt volgens hem vooral dealers, distributeurs en servicepartners vaak nog de nodige expertise rond batterijdiagnose, veiligheid en herstelprocedures. Daarom investeert Briggs & Stratton in opleiding en technische ondersteuning.

Op vlak van batterijtechnologie verwacht Horn grote evoluties. Hogere energiedichtheid, snellere laadtijden en betere thermische controle moeten volgens hem het vertrouwen in elektrische toepassingen verder vergroten. Hij vergelijkt de situatie met de automobielsector, waar gebruikers vandaag nog vaak kampen met ‘range anxiety’. Dat betekent dat ze niet tevreden zijn met het rijbereik van hun auto. “Naarmate technologie verder evolueert, zal dat steeds minder een probleem worden.”

Capaciteit blijft uitdaging

Toch zien beide bedrijven nog belangrijke risico’s richting 2027. Doornekamp vreest dat veel bedrijven pas op het laatste moment zullen beseffen dat ze compliant moeten zijn met de nieuwe regels. “Wanneer bedrijven in 2027 plots beseffen dat ze compliant moeten zijn, dreigt een enorme golf aan batterijen richting herstelling te komen.”

Hij vreest tegelijk ook voor kwaliteitsproblemen wanneer onvoldoende gekwalificeerde spelers zich op de markt begeven. “Als onvoldoende gekwalificeerde partijen batterijen beginnen herstellen, riskeer je incidenten zoals branden of slechte reparaties.” Volgens Horn zijn opleiding, technische ondersteuning en certificering daarom nodig voor de verdere groei van de sector.

NOWOS behaalde recent ISO 9001-certificatie en pleit voor een Europese kwaliteitsstandaard voor onafhankelijke hersteldiensten. Vandaag werken verschillende lidstaten nog met eigen eisen en procedures, wat het voor OEM’s moeilijk maakt om kwaliteit objectief te vergelijken. Duitsland werkt momenteel aan een DIN-standaard voor batterijherstel.

Begin bij de afvalcontainer

Voor bedrijven die duurzamer willen werken, heeft Doornekamp een opvallend eenvoudige eerste stap.“Controleer je afvalstroom”, zegt hij. “Veel bedrijven weten niet welke waardevolle batterijen ze vandaag gewoon weggooien.”

De energietransitie draait niet alleen om het bouwen van nieuwe batterijen, maar vooral om slimmer omgaan met de batterijen die vandaag al bestaan. Herstel en hergebruik moeten ervoor zorgen dat batterijen langer meegaan en minder snel in de afvalstroom terechtkomen.