Voeding
Belgische aardappelboeren mogen tijdelijk genetisch pesticide Calantha gebruiken ondanks nog niet-goedkeuring door Europa
Belgische aardappelboeren mogen tijdelijk het genetische pesticide Calantha gebruiken, ondanks nog niet-goedkeuring door Europa.
In het kort
- België geeft Belgische aardappelboeren een tijdelijke toelating voor Calantha, een genetisch pesticide van GreenLight Biosciences dat Europa nog niet heeft goedgekeurd.
- De toelating geldt tot 23 augustus, en het Europese voedselveiligheidsagentschap EFSA beoordeelt de risicoanalyse die in 2018 werd aangevraagd nog.
- Calantha vernietigt het RNA van de Coloradokever zonder het DNA te wijzigen, waarna de kever na vijf tot zeven dagen sterft.
- Bond Beter Leefmilieu en Pollinis stappen naar de Raad van State omdat de vergunning volgens hen onwettig is, en Wallonië blijft terughoudend.
De Belgische overheid verleent een tijdelijke toelating voor het gebruik van Calantha, een genetisch pesticide dat nog niet is goedgekeurd door Europa. Sectoren zien het als een mogelijke oplossing voor milieuproblemen, terwijl milieuverenigingen bezwaar maken en naar de rechter stappen.
In afwachting van de Europese goedkeuring mogen Belgische aardappelboeren voorlopig gebruikmaken van Calantha. Deze uitzondering, geldig tot 23 augustus, is gemaakt door het Amerikaanse bedrijf GreenLight Biosciences en wordt al in de Verenigde Staten gebruikt. In Europa ligt de technologie nog ter beoordeling bij het Europese voedselveiligheidsagentschap EFSA, dat de risicoanalyse in 2018 heeft aangevraagd.
Calantha is een RNA-interferentiemiddel dat het RNA van de Coloradokever vernietigt, zonder het DNA te wijzigen. Dit zorgt ervoor dat de kever na ongeveer vijf tot zeven dagen sterft, terwijl andere dieren en planten ongedeerd blijven. Volgens experts is het middel veilig omdat het molecuul van nature voorkomt in planten en dieren en snel afbreekt in het milieu. Het zou het gebruik van chemische pesticiden kunnen verminderen, die vaak moeilijk afbreekbaar zijn en zich opstapelen in het milieu, onder meer in drinkwater.
Genetisch pesticide goedgekeurd
De vraag rijst waarom Europa nog geen goedkeuring heeft gegeven. Volgens Kristof De Schutter van de Universiteit Gent is de techniek nog vrij nieuw en wordt de risicoanalyse momenteel door EFSA geëvalueerd. Daarnaast is er geen grote vraag vanuit de landbouwsector zelf, aldus De Schutter, en omdat slechts één product sproeibaar is, lijkt een uitgebreid kader voor het gebruik niet dringend.
De landbouwsector toont zich overwegend positief. Boeren en de aardappelverwerkende industrie zien in Calantha een veelbelovende technologie om schadelijke pesticiden te vervangen, vooral in een jaar waarin aardappelovertolligheid en het risico op Coloradokever-uitbraken groot zijn. Noodgedwongen worden overschotten opnieuw in de grond gezet, wat de kevers ten goede komt.
Miljeustrijd om Calantha
Milieuverenigingen zoals Bond Beter Leefmilieu en Pollinis zijn echter kritisch. Ze vinden dat de uitzondering slechts mag gelden in crisissituaties en stappen naar de Raad van State wegens de onwettelijkheid van de vergunning. Sommige beleidsmakers, zoals Wallonië, blijven terughoudend, terwijl Vlaanderen geen bezwaar heeft.
Conclusie en vooruitblik
De tijdelijke toelating van Calantha illustreert de spanningen tussen technologische innovatie, milieubescherming en regelgeving. Of Europa snel volgt met een definitieve goedkeuring, hangt af van de verdere risico-evaluaties en politieke keuzes. Voorlopig biedt de technologie een mogelijke stap vooruit in duurzame pestbestrijding, maar de controverse blijft bestaan.
Nu in het magazine: Ecotips 26.05
De Efteling: klimaatneutraal sprookje
