Naar de inhoud

Ook van ForLink: ITdaily · Schoolit

Nieuwsbrief Mijn account

Energie · Achtergrond

Biolectric zet koeienmest om in elektriciteit

Door Anja Giegas

· 5 min lezen

Werklieden plaatsen met een kraan het membraandak op een vergistingstank naast een Biolectric-container.

Koeien geven niet alleen melk, ze geven ook energie. Dat weten ze bij Biolectric maar al te goed. Het Vlaamse bedrijf maakt pocketvergisters, installaties die koeienmest omzetten in warmte en elektriciteit. “Een pocketvergister vermindert de CO2-voetafdruk van mest met 70 procent.”

Als marktleider in kleinschalige vergisters, ook wel pocketvergisters genoemd, biedt Biolectric standaardoplossingen om dagverse mest uit de stallen te pompen, op de boerderij zelf te vergisten en om te zetten in elektriciteit en warmte. “We hebben meer dan 250 draaiende installaties en bouwen er momenteel één à twee per week. Dat is drie keer zoveel als drie jaar geleden. Als bedrijf hebben we echt een spurtje getrokken”, vertelt Klaas Vanhee, verantwoordelijke bij Biolectric voor commercieel & project management. 

95 procent van de klanten zijn melkveebedrijven. Koeienmest is zeer vloeibaar en energierijk waardoor die zich perfect leent voor vergisting. Om in aanmerking te komen voor een pocketvergister moet een landbouwbedrijf minstens zestig koeien hebben. Ook belangrijk is dat de mest dagvers naar de vergister getrokken kan worden.

Biolectric heeft meer dan 250 draaiende installaties en bouwt er momenteel één à twee per week

Het bedrijf focust op de West-Europese markt. Zo staan er Biolectric-vergisters in Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk, Italië, Spanje. Er staan er ook enkele in de VS en Canada. Binnenkort volgt mogelijk een exemplaar in Japan. Eigenlijk komt de vraag van overal ter wereld. Vanhee: “Ik krijg wekelijks aanvragen uit verre landen, van Argentinië en Congo tot Sri Lanka en de Filippijnen.” Toch houdt het bedrijf installaties buiten Europa bewust beperkt omdat het goed en snel onderhoud wil kunnen garanderen. 

Gestandaardiseerde aanpak

De productie en ontwikkeling gebeuren in Temse met een team van 55 mensen. De vergisters bestaan in verschillende versies, met elektrische outputs tussen 11 en 74 kilowattuur. Het productieproces verloopt bijzonder gestandaardiseerd. “We hebben één type mixer, twee types motoren en één type pomp”, legt Vanhee uit. “Als je honderd pompen van hetzelfde model kunt kopen in plaats van één, dat scheelt in de prijs. Bovendien ontwikkelen we veel componenten zelf, denk bijvoorbeeld aan het besturingssysteem, de gaskoeler en de zwavelfilters. Daardoor kunnen we klanten een kostprijs voorleggen die gemiddeld de helft bedraagt van onze concurrenten.” 

De kostprijs van een installatie schommelt tussen 135.000 en 475.000 euro, afhankelijk van de output van de installatie. Die prijs is inclusief de installatie en een jaar onderhoud. 

Minder CO2

De voordelen van een pocketvergister zijn legio. De gewonnen elektriciteit wordt op de boerderij gebruikt, eventuele overschotten worden op het net geïnjecteerd. De opgewekte warmte kan dienen om de temperatuur in de vergister op peil te houden. Het restproduct dat na vergisting overblijft, is hoogwaardige meststof voor op het land, waarbij de nutriënten gemakkelijker kunnen worden opgenomen door de planten. Die meststof hoeft al niet meer elders aangekocht te worden. 

Ook het klimaat vaart er wel bij.Vanhee: “Doordat een pocketvergister methaangas afvangt in een gesloten omgeving en dat omzet in energie, kunnen landbouwers de CO2-voetafdruk van mest verminderen met 70 procent. Dat blijkt uit onafhankelijke metingen van de UGent.” Een studie van de universiteit van Wageningen sprak zelfs van 82 procent CO2-reductie maar het bedrijf is liever voorzichtig met zijn uitspraken.

Een vergister reduceert 65 procent stikstof op het veld, maar dat telt volgens de wet niet mee

Impasse rond stikstof

“Met de stikstofstripper kunnen we bovendien 65 procent van de ammoniakale stikstof reduceren”, vertelt Vanhee. Met de actuele stikstofproblematiek in het achterhoofd, zou je denken dat dat goed nieuws is voor de Vlaamse landbouwers. Helaas, in Vlaanderen zitten dertig tot veertig dossiers muurvast. De reden? Voor een Biolectric-installatie is vaak een aanpassing in de bouwvergunning nodig en die krijgen landbouwers alleen als ze kunnen aantonen dat de stikstofuitstoot gereduceerd wordt. 

Nu reduceert een vergister wel degelijk de stikstofuitstoot, alleen is de Vlaamse regelgeving er niet op ingesteld. Vanhee: “De stikstofuitstoot wordt gereduceerd bij de toediening van het digestaat op het veld.” Digestaat is het restproduct dat na vergisting overblijft. De con-sistentie is vloeibaarder waardoor de absorptie in de bodem sneller verloopt. Planten kunnen zo gemakkelijker stikstof opnemen. “Maar de reductie die wettelijk moet plaatsvinden, moet op stalniveau gebeuren en niet op het veld”, aldus Vanhee. De 65 procent stikstofreductie op het veld telt met andere woorden niet mee voor de wet. 

Vanhee: “We hebben al uitvoerig met politici gesproken. We zijn ook met hen gaan kijken in Nederland. Volgens de universiteit van Wageningen is de technologie van Biolectric de beste technologie om broeikasgassen en stikstof op een rendabele manier te reduceren. Maar de verschillende beleidsniveaus geraken er onderling niet uit. Verder speelt ook de kwestie van het al dan niet geforceerd reduceren van het aantal dieren.” De impasse blijft voorlopig dus voortduren.

Nochtans staan landbouwers te trappelen om duurzamer te gaan werken. “De appetijt om duurzaam te ondernemen is de laatste drie jaar gigantisch toegenomen”, zegt Vanhee. “We zien een verschuiving van het puur economische naar de wil om een steentje bij te dragen. Het economische blijft belangrijk – landbouwers zijn bovenal echte ondernemers – maar ze willen niet als vervuilers bestempeld worden.” 

Zo werkt vergisting
In de stallen valt de mest door roosters naar beneden, in een put of kelder. Vier keer per dag worden de uitwerpselen volledig automatisch naar een tentvormige silo gepompt. Daar mixt een reactor de mest bij een temperatuur van 42 graden Celsius tot een homogeen mengsel. Door de werking van bacteriën ontstaat er methaangas. 
Dat gas wordt vanuit de reactor via een slang afgeleid naar de container – een omgebouwde tweedehands scheepscontainer van twintig voet. In de container zetten de verbrandingsmotor met katalysator en de generator het gas om in warmte en elektriciteit. 
Het digestaat – het restproduct dat na vergisting in de reactor achterblijft – wordt dagelijks automatisch naar de opslagplaats voor digestaat gepompt. Het afgevoerde volume wordt vervolgens opnieuw aangevuld met verse mest. Een landbouwer heeft per dag hoogstens een kwartier werk aan het onderhoud van zijn installatie.

Hoe groeide Biolectric?
In 2009 willen drie Vlaamse ingenieurs – Jonathan Schrauwen, Jan Palmaers en Philippe Jans – aan de slag gaan met de mestreserves op boerderijen. Ze slagen erin om biogas uit koeienmest te halen en om te zetten in groene energie en warmte. Biolectric is geboren. In 2011, na twee jaar testen, is de eerste kleinschalige vergister een feit. Het bedrijf stelt de jaren nadien zijn installatie verder op punt. In 2019 neemt investeringsholding Ackermans & van Haaren een participatie van 60 procent. Sinds 2020 groeit Biolectric in een ijltempo van dertig naar meer dan honderd contracten per jaar.

 

Onderwerpen: Biolectric

Anja Giegas Voormalig journalist

Anja Giegas schreef tussen augustus 2022 en april 2023 bijna 300 artikels voor Ecotips over de circulaire economie, energie, omgeving en duurzaam ondernemen.

Alle artikels van Anja Giegas

Nu in het magazine: Ecotips 26.05

De Efteling: klimaatneutraal sprookje

Digitaal · € 59,50 Op papier · € 89,50