Boerenbond en Natuurpunt pleiten samen voor ‘fermettetaks’ op hoevevillas

Boerenbond en Natuurpunt roepen samen op tot een ‘fermettetaks’: een heffing voor wie een boerderij omvormt tot een grote landelijke woning. Het aantal aanvragen voor zulke omvormingen steeg van 236 in 2019 naar 726 in 2024. Vlaams minister Jo Brouns steunt het voorstel.

Stoppende landbouwers verkopen hun boerderij steeds vaker aan kapitaalkrachtige stedelingen die er ruime villa’s van maken. Die zogenoemde ‘fermettisering’ vreet aan de beschikbare landbouwgrond en open ruimte in Vlaanderen, waardoor startende boeren nauwelijks nog kunnen concurreren op de vastgoedmarkt.

Strengere regels en een nieuwe heffing

Boerenbond en Natuurpunt willen dat niet alle boerderijgebouwen nog omgevormd mogen worden. Een deel zou zelfs afgebroken moeten worden om te ontharden. Daarnaast pleiten ze voor de afsplitsing van landbouwgronden, zodat die niet langer omgezet kunnen worden in hobbytuinen of -weiden.

Het meest opvallende voorstel is financieel van aard. Wie toch een zonevreemde omvorming wil doorvoeren, betaalt een ‘fermettetaks’. Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens wil die opbrengst doorstorten naar stoppende landbouwers wier bedrijf geen toekomst meer heeft. Over het exacte bedrag wil hij zich nog niet uitspreken.

Minister en critici reageren

Minister Brouns omschrijft de taks als een solidariteitsbijdrage. Wie de gunst krijgt om een hoeve om te vormen naar een niet-landbouwfunctie, draagt daar best iets voor bij, vindt hij. Hij voegt eraan toe dat nieuwe plattelandsbewoners ook moeten beseffen dat tractors, hanen en koeiengeuren bij het leven op het platteland horen.

Niet iedereen is gewonnen voor het idee. Anders-voorzitter Frédéric De Gucht noemt het een pestbelasting die de druk op de woonmarkt vergroot en landbouwers bemoeilijkt bij de verkoop van hun eigendom.

Vooruitblik

Het is nu afwachten of het voorstel op de agenda van de Vlaamse regering belandt. Zowel Boerenbond als Natuurpunt dringen aan op een regelgevend kader dat verder gaat dan de bestaande Vlaamse richtlijnen voor functiewijzigingen.