Ziekenhuizen produceren jaarlijks grote hoeveelheden medisch afval. Een aanzienlijk deel daarvan belandt vandaag nog in de verbrandingsoven, ook wanneer het niet risicohoudend is. Het project Select4Care toont dat dit anders kan. Met gerichte ingrepen in het operatiekwartier bewijzen partners uit de zorg- en recyclagesector dat selectieve inzameling en recyclage van medische materialen haalbaar is in de praktijk.
Select4Care als hefboom voor circulaire zorg
De Europese gezondheidszorg is verantwoordelijk voor ongeveer vijf procent van de totale broeikasgasuitstoot. In België alleen al produceren ziekenhuizen naar schatting 40.000 ton niet-risicohoudend medisch afval per jaar. Dat afval bestaat voor een groot deel uit recycleerbare kunststoffen en metalen, maar wordt vandaag meestal verbrand.
Met Select4Care tonen VIL en Denuo aan dat ziekenhuizen een sleutelrol kunnen opnemen in de transitie naar een circulaire zorgsector. Door afvalstromen beter te scheiden, ontstaat ruimte voor hoogwaardige recyclage zonder de veiligheid van patiënten of personeel in het gedrang te brengen.
Pilootprojecten in het operatiekwartier
Binnen Select4Care liepen pilootprojecten in het operatiekwartier van het Ziekenhuis aan de Stroom en het Maasstad Ziekenhuis. In deze ziekenhuizen testten de partners hoe medische materialen apart kunnen worden ingezameld, gedecontamineerd en vervolgens gesorteerd.
De resultaten tonen duidelijke vooruitgang. Grote volumes recycleerbare kunststoffen en metalen werden succesvol apart gehouden. Na decontaminatie bleek veilige verwerking mogelijk en het zorgpersoneel werkte actief mee aan het nieuwe inzamelsysteem. Zo wordt duidelijk dat circulaire zorg niet enkel een theoretisch concept is, maar ook praktisch werkt op de werkvloer.
Minder verbranding, meer recyclage
Vandaag gaat nog veel medisch plastic verloren via verbranding, terwijl het technisch perfect recycleerbaar is. Elke ton plastic die niet wordt verbrand, vermijdt de productie van nieuwe kunststoffen uit fossiele grondstoffen. Select4Care toont dat medische hulpmiddelen niet automatisch eindafval hoeven te zijn, maar waardevolle grondstoffen kunnen blijven binnen een circulair model.
Beleidsaanbevelingen voor structurele verandering
Naast de praktische testen formuleerde Select4Care ook vijf aanbevelingen om circulaire zorg structureel mogelijk te maken. Heldere regels over wat risicohoudend medisch afval is, vormen daarbij een eerste stap. Daarnaast vraagt het project duidelijke normen voor reiniging en ontsmetting, stimulansen voor circulair productontwerp en een grotere rol voor sociale economie in sortering en ontmanteling.
Tot slot is betere data over materiaalstromen cruciaal. Alleen met inzicht in wat ziekenhuizen aankopen en afdanken, kan recyclage op grotere schaal georganiseerd worden.
Volgende stap voor Select4Care in 2026
De partners achter Select4Care willen in 2026 een vervolgtraject opstarten. Daarbij ligt de focus op economische haalbaarheid en schaalbaarheid. Het doel is om hubs voor decontaminatie, sortering en ontmanteling uit te bouwen die breed inzetbaar zijn voor ziekenhuizen. Met steun van onder meer Vlaanderen Circulair en VinylPlus wil Select4Care zo de basis leggen voor een blijvende omslag naar circulaire zorg.
lees ook
Ziekenhuis Geel en OPZ Geel geven steriele doeken een tweede leven als autodashboard
