Steeds meer landen slagen erin hun economie te laten groeien zonder dat de uitstoot van broeikasgassen toeneemt. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van de Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU), tien jaar na het Akkoord van Parijs. De cijfers tonen een duidelijke trend: economische groei en stijgende CO₂-uitstoot zijn niet langer automatisch met elkaar verbonden.
Ontkoppeling tussen economische groei en CO₂-uitstoot
Uit de studie 10 Years Post-Paris: How emissions decoupling has progressed globally blijkt dat landen die samen goed zijn voor 92 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product hun economische groei hebben losgekoppeld van stijgende uitstoot. In totaal gaat het om 113 landen, samen verantwoordelijk voor meer dan 90 procent van de wereldeconomie.
De analyse maakt onderscheid tussen twee vormen van ontkoppeling. Bij absolute ontkoppeling groeit de economie terwijl de uitstoot daalt. Bij relatieve ontkoppeling stijgt de uitstoot nog wel, maar trager dan het bbp.
Meer landen realiseren absolute ontkoppeling
Tussen 2015 en 2023 realiseerden landen die samen 46 procent van het mondiale bbp vertegenwoordigen een absolute ontkoppeling. Voor de periode vóór het klimaatakkoord van Parijs lag dat aandeel op iets meer dan 38 procent. In aantallen gaat het vandaag om 43 landen, tegenover 32 vóór 2015.
Ook het aantal landen met relatieve ontkoppeling nam toe, van 35 naar 40. In totaal is 89 procent van de wereldwijde uitstoot afkomstig uit economieën die minstens relatief ontkoppeld zijn. Tien jaar geleden was dat nog 77 procent.
Ontkoppeling zichtbaar in rijke én opkomende economieën
De studie toont dat ontkoppeling niet beperkt blijft tot Europa en Noord-Amerika. De Europese Unie en de Verenigde Staten laten een absolute ontkoppeling zien, terwijl China en India een relatieve ontkoppeling realiseren. In China groeide de uitstoot tussen 2015 en 2023 aanzienlijk trager dan het bbp.
Binnen West-Europa vallen vooral Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk op. Zij behoren tot een groep van meer dan twintig landen die al twee decennia lang consequent absolute ontkoppeling realiseren.
Opvallend is ook de trend in opkomende economieën. In landen als Brazilië, Colombia, Egypte, Jordanië en Mozambique dalen de emissies terwijl de economie blijft groeien. Dat wijst op een bredere structurele verschuiving, ook buiten de traditionele industrielanden.
Economische groei zonder extra uitstoot wordt de norm
Volgens de auteurs van het rapport ondergraaft deze evolutie het idee dat klimaatbeleid onvermijdelijk economische groei afremt. Ontkoppeling is steeds vaker de norm. Tegelijk blijven de mondiale emissies nog stijgen, al gebeurt dat trager dan tien jaar geleden.
Onder de oppervlakte voltrekt zich wel een duidelijke verandering. Steeds meer landen buigen hun uitstootcurve om. Daarbij speelt ook de snelle groei van hernieuwbare energie een rol. Sectoren rond netto-nul en schone energie creëren wereldwijd meer jobs en dragen bij aan economische groei, terwijl de klimaatimpact afneemt.
lees ook
EU houdt vast aan klimaatdoel van 90% minder uitstoot tegen 2040, maar koolstoftaks wordt uitgesteld
