De energietransitie is industriepolitiek

Een recent artikel in de Financial Times over de Amerikaanse energiemarkt bevat een interessante paradox. Het Amerikaanse energienet ondergaat een ingrijpende transformatie, waarbij marktkrachten een snelle uitbreiding van de opwekking uit hernieuwbare bronnen stimuleren, ondanks een federaal beleid dat er voornamelijk op gericht is om fossiele brandstofbronnen in stand te houden.

Regelgeving kan dus het tempo van de transitie beïnvloeden, maar ze kan een economische logica niet tegenhouden. En die logica wordt alleen maar sterker. Want de geopolitieke spanningen van vandaag en de impact daarvan op energieprijzen herinneren ons eraan hoe kwetsbaar onze economie blijft voor fossiele energie-import. Energiezekerheid, betaalbaarheid en concurrentiekracht zijn opnieuw onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze trends voelen we natuurlijk ook in Europa…

Elektrificatie als industriële strategie

Net daarom wordt steeds nadrukkelijker ingezet op elektrificatie, waarbij een steeds groter deel van onze elektriciteit uit hernieuwbare bronnen afkomstig is. Dat is meer dan klimaatbeleid. Het is industriebeleid. Want elektrificatie kan – ondersteund door digitalisering – onze industrie een stuk minder kwetsbaar maken voor schommelende energieprijzen en geopolitieke risico’s. De Europese Clean Industrial Deal maakt die koppeling tussen decarbonisatie en concurrentiekracht nog explicieter.

De uitdaging is ook Belgisch en Nederlands

Diezelfde beweging zien we in Nederland en België. Beide landen erkennen steeds nadrukkelijker elektrificatie als een voorwaarde voor een concurrerende industrie.

Nederland heeft elektrificatie expliciet naar voren geschoven als een belangrijke route om de industrie te verduurzamen. Tegelijk wordt duidelijk waar de praktische knelpunten zitten: hoge elektriciteitskosten, netcongestie en onvoldoende beschikbare infrastructuur kunnen bedrijven ervan weerhouden om te investeren. De Nederlandse Actieagenda Elektrificatie Industrie focust daarom niet alleen op méér elektrificatie, maar ook op de randvoorwaarden die nodig zijn om die elektrificatie daadwerkelijk op schaal mogelijk te maken.

Ook België maakt steeds explicieter de koppeling tussen energie en industriële concurrentiekracht. Met MAKE2025-2030 werkt de federale overheid samen met de gewesten en de industrie aan een strategie voor de heropleving van de Belgische industrie. Energie vormt daarin een afzonderlijke pijler, met aandacht voor zowel het verlagen van energiekosten als voor energie-infrastructuur. Dat betekent investeren in netten en capaciteit, maar ook in flexibiliteit, energieopslag, lokale productie en technologieën die bedrijven in staat stellen hun energieverbruik slimmer te sturen.

Voor een energie-intensieve industrie is energie geen randvoorwaarde naast het industriebeleid. Energie ís industriebeleid.

Daarom kan ik het ook niet genoeg benadrukken. De technologie die nodig is om deze transitie te realiseren bestaat al. Elektrificatie, automatisering en digitalisering kunnen meteen worden toegepast. Wij zien dit elke dag in de praktijk. Bedrijven die nu investeren in efficiëntere processen bouwen een structureel voordeel op in een markt waarin energieprijzen, grondstoffen en

geopolitieke risico’s steeds bepalender worden. Niet alles hoeft en kan in één keer, een stapsgewijs proces met pragmatische keuzes kan wonderen doen.

Energietransitie = pragmatiek

Zoals Michael Liebreich recent mooi heeft samengevat in een artikel bij BloombergNEF: “Energy transition = pragmatism”. Stilstand zal onvermijdelijk tot achteruitgang leiden, alleen wie zich aanpast aan de huidige marktomstandigheden denkt echt zakelijk en rationeel. Laten we daarom doen wat vandaag haalbaar is, en daarmee de industrie bouwen die morgen nodig is.

Dit is een ingezonden bijdrage van Sander Van Reijzen, Schneider Electric.

Zelf een opinie insturen? Mail Katrien Duchène: katrien@ecotips.org