De Europese Commissie heeft een nieuw vervoerspakket goedgekeurd dat de uitrol van het hogesnelheidsspoor versnelt en investeringen in hernieuwbare brandstoffen voor luchtvaart en scheepvaart stimuleert. De maatregelen moeten het Europese vervoerssysteem efficiënter, schoner en beter verbonden maken, terwijl ze tegelijk het concurrentievermogen van de Europese industrie versterken.
Sneller en beter verbonden spoor tegen 2040
Het nieuwe actieplan voor hogesnelheidstreinen moet tegen 2040 leiden tot een vlotter en interoperabel spoorwegnet in heel Europa. Het doel is reistijden te verkorten en treinreizen aantrekkelijker te maken als alternatief voor korteafstandsvluchten.
Binnen het Trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) wil de EU grote steden verbinden via trajecten met snelheden vanaf 200 kilometer per uur. Reistijden tussen steden zullen aanzienlijk dalen, bijvoorbeeld van Berlijn naar Kopenhagen in vier uur in plaats van zeven, en van Sofia naar Athene in zes uur in plaats van dertien.
De Commissie richt zich daarbij op vier actielijnen:
- het wegwerken van grensoverschrijdende knelpunten tegen 2027
- een gezamenlijke financieringsstrategie met lidstaten en investeerders
- betere voorwaarden voor spooroperatoren en de industrie om te investeren en te innoveren
- sterkere coördinatie tussen infrastructuurbeheerders op Europees niveau
Het plan moet niet alleen het reizigersverkeer verbeteren, maar ook ruimte creëren voor nachttreinen, goederenvervoer en militaire mobiliteit.
Investeringen in duurzame brandstoffen
Naast het spoor zet de Commissie met het Sustainable Transport Investment Plan (STIP) ook in op hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen. Tegen 2035 zal er ongeveer 20 miljoen ton duurzame brandstoffen nodig zijn om de doelstellingen van RefuelEU Luchtvaart en FuelEU Zeevaart te halen.
Het plan voorziet naar schatting 100 miljard euro aan investeringen, waarvan minstens 2,9 miljard via EU-instrumenten tegen 2027. De middelen worden verdeeld over verschillende programma’s:
- 2 miljard euro via InvestEU voor duurzame alternatieve brandstoffen
- 300 miljoen via de Europese waterstofbank voor waterstofbrandstoffen in luchtvaart en scheepvaart
- 446 miljoen voor innovatieve projecten via het innovatiefonds
- 133,5 miljoen voor onderzoek en ontwikkeling binnen Horizon Europa
Daarnaast bereidt de Commissie, samen met lidstaten, een proefproject voor binnen de eSAF Early Movers Coalition, goed voor minstens 500 miljoen euro aan investeringen in synthetische vliegtuigbrandstoffen.
Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen
De Europese Commissie wil met dit pakket de productie van duurzame brandstoffen in eigen regio versnellen en zo de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele energie verminderen. Dat moet niet alleen de klimaatdoelen ondersteunen, maar ook de Europese industrie concurrentiëler maken en nieuwe banen creëren binnen de groene economie.
