ESRS als baken voor duurzaamheidsrapportage: Wat besturen moeten weten over de herziening

De herziening van de Europese Duurzaamheidsrapportagestandaarden (ESRS) is een belangrijk onderdeel van de bredere herziening van de Europese wetgeving over duurzaamheid, waaronder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de richtlijn voor due diligence (CS3D). De herziening, die naar verwachting volledig zal zijn afgerond tegen 30 november 2025, wordt gezien als een symbolisch moment voor de strategische keuzes van de EU. Het doel is een duidelijk kader te bieden voor duurzame waardecreatie, maar geopolitieke verschuivingen hebben de prioriteiten veranderd, wat invloed heeft op de inhoud van deze herziening.

Hoewel het oorspronkelijke doel van de EU was om duidelijke en stimulerende regels te creëren die de wereldwijde transitie naar duurzaamheid bevorderen, heeft de recente geopolitieke situatie, waaronder stijgende energieprijzen, geleid tot een verschuiving in de zakelijke en politieke focus. Hierdoor is de duurzaamheidagenda onder druk komen te staan, wat heeft geleid tot de vereenvoudiging van rapportagevereisten. Deze veranderingen hebben een belangrijke kans gecreëerd om de basisvragen over de rol van ESRS opnieuw te overwegen.

Waarom ESRS?

De Europese richtlijnen, zoals de NFRD en CSRD, hebben bijgedragen aan een hoger niveau van duurzaamheidbewustzijn in bedrijven. Duurzaamheidsrapportage biedt bedrijven de mogelijkheid om hun vooruitgang te meten en transparantie te waarborgen. Onderzoek toont aan dat bedrijven die ESG-kwesties effectief integreren in hun strategieën vaak betere prestaties leveren. ESRS kan worden gezien als een benchmark die bedrijven ondersteunt in hun zoektocht naar een duurzame bedrijfsvoering. Het primaire doel van ESRS is om richting te geven en transparantie te bevorderen, zodat bedrijven de nodige ruimte hebben voor innovatie en experimenten.

Hoe moet ESRS functioneren?

ESRS moet een algemeen kader bieden dat bedrijven de ruimte geeft om te experimenteren en te innoveren. De diversiteit van sectoren, markten en bedrijfsmodellen vereist flexibiliteit. Door bedrijven te stimuleren tot trial-and-error, kunnen ze meer waarde creëren en concurrentievermogen behouden. In plaats van gedetailleerde regels, zou ESRS algemene richtlijnen moeten bevatten die bedrijven in staat stellen om duurzaamheid op hun eigen manier te integreren. Dit zou de werkelijke duurzaamheidstransitie bevorderen zonder bedrijven te overweldigen met bureaucratische lasten.

De eerste resultaten van duurzaamheidsrapportage tonen aan dat bedrijven zich serieus hebben ingezet. Ondanks de variëteit in detailniveau van de rapporten, werd de oefening als nuttig ervaren om duurzaamheid op de agenda te zetten en belangrijke bedrijfsprocessen te herzien. Toch zijn er enkele verbeterpunten:

• Koppeling met financiële rapportage: De integratie van ESG-factoren met traditionele financiële rapportage blijft een uitdaging, wat verklaart waarom CSRD soms als een hindernis voor financiële prestaties wordt gezien.
• Langetermijnimpact: Het ontbreekt aan een gedegen analyse van de langetermijneffecten van ESG-factoren op de bedrijfsmodellen van bedrijven.
• Globale benadering: Er is ook behoefte aan een meer wereldwijde benadering van duurzaamheidsrapportage, aangezien geografische concurrentie soms leidt tot het verschuiven van problemen naar andere regio’s.

Conclusies

De transitie naar duurzaamheid is een langetermijnproces dat bedrijven nieuwe kansen biedt. Duurzaamheidsrapportage moet helpen deze overgang gemakkelijker te maken door:

1. Objectieve en meetbare gegevens te leveren voor intern toezicht op de voortgang van de transitie.
2. Een duidelijk kader te bieden dat gelijke kansen creëert voor alle bedrijven, wat zorgt voor een level playing field.

ESRS moet dus niet als een belemmering worden gezien, maar als een baken dat bedrijven richting geeft in hun zoektocht naar duurzaamheid. Door de rapportagevereisten te vereenvoudigen en meer ruimte te geven voor zelfregulering en experimenten, kan ESRS innovatie bevorderen en de duurzaamheidstransitie ondersteunen.

Wat moeten besturen weten over de herziening van de ESRS?

• Verhoogde bewustwording: Duurzaamheidsrapportage heeft bedrijven geholpen om duurzaamheid serieus te nemen en mobiliseert ze om nieuwe kansen te verkennen en langetermijnrisico’s te identificeren.
• Strategische beslissingen: Besturen moeten de informatie die via duurzaamheidsrapportage wordt gegenereerd omzetten in strategische besluitvorming. De snel veranderende zakelijke omgeving maakt langetermijnkeuzes essentieel voor het behoud van concurrentievermogen.

Duurzaamheidsrapportage is een waardevol instrument dat bedrijven helpt risico’s en kansen te identificeren en strategische keuzes te maken. ESRS speelt hierin een cruciale rol door bedrijven te voorzien van transparante en betrouwbare rapportage die bijdraagt aan duurzame waardecreatie.