Online shoppen wordt groener

Online shoppen was al populair, de coronapandemie deed er nog een schepje bovenop. Hoe duurzaam is al dat webshoppen? Greet Dekocker, managing director van Safeshops: “Er is nog werk, maar de sector is wakker.”

Om te beginnen verduurzaamt het online productaanbod: steeds meer webshops bieden milieuvriendelijke items aan, van ecologische tot circulaire alternatieven. Minder zichtbaar zijn de evoluties op het vlak van verpakking en transport. Nochtans beweegt er ook daar het een en ander. 

Luchtvrij verpakken

Veel bedrijven gebruiken al recycleerbare verpakking, sommige gaan nog een stap verder met herbruikbare varianten. Dekocker: “Zo test Torfs samen met Bpost een herbruikbare zak die gewoon over de schoenendoos gaat. Achteraf vouw je de zak op en drop je hem in een rode brievenbus. Na reiniging wordt hij opnieuw gebruikt. Een verlaging van de CO2-voetafdruk met 83 procent in vergelijking met kartonnen verpakkingen.”  

Met een verpakkingsmachine kun je de vreemdste vormen zonder lucht verpakken

Een andere evolutie is verpakkingsloos verzenden. “Onlangs had mijn man bij Bol.com een hogedrukreiniger besteld. Die zat in de doos van het merk maar er zat geen extra verzenddoos rond.” Als een item goed verpakt is door de leverancier, gebruikt Bol.com namelijk geen extra verpakking meer. Is er toch verpakking nodig, dan wordt die in 75 procent van de gevallen verstuurd zonder extra opvulsel in de doos.

Dat brengt ons bij de derde evolutie: zonder lucht verpakken. Tot voor kort bestond gemiddeld veertig procent van de pakjes uit lucht, aldus onderzoek van DHL uit 2019. Met een verpakkingsmachine kun je vandaag de vreemdste vormen op maat verpakken. Te grote verpakkingsdozen behoren steeds meer tot het verleden. Het resultaat: minder verbruik van karton, minder opvulmateriaal en minder transport van lucht. In dezelfde bestelwagen passen plots veel meer pakjes. 

Stigmatisering

Wat het duurzaamste is, naar een fysieke winkel gaan of online bestellen? Dekocker: “Daar gaat het debat vaak over. Het hangt af van verschillende factoren. Onderzoek wijst intussen voldoende uit dat online shoppen een duurzamer vertrekpunt heeft met minder CO2-uitstoot: de levering gebeurt professioneel en vermijdt inefficiënte verplaatsingen van de consument. Al heeft het gedrag van de consument grote invloed. Gaat die te voet winkelen, retourneert hij veel, combineert hij aankopen? Zulke factoren spelen mee. We zitten daardoor altijd in een tripartite: de leverancier, wij als handelaar en de consument. De drie moeten met elkaar overeenkomen.”

Driekwart van de online shoppers kan geen duurzame webshop noemen

Uit een recente bevraging die Safeshops deed bij Belgische online shoppers bleek dat driekwart van hen geen duurzame webshop kon noemen. Pijnlijk voor de sector, al heeft die volgens Dekocker wel te lijden gehad onder stigmatisering. “Bedrijven zoals een Bol.com of Amazon hebben in het verleden veel kritiek gekregen. Ondertussen doen ze veel inspanningen om die te weerleggen. Zo werkt Bol.com al CO2-neutraal. Pakjestransport is ook visueel transport: iedereen ziet de bestelwagens van Bpost, Dpd en PostNL. Dat geeft een vertekend beeld.” 

Opportuniteit lonkt

“Er beweegt veel op het vlak van transport”, vervolgt ze. “Elektrificatie van het wagenpark, leveringen per fiets, stadsdistributie die goederen centraliseert aan de stadsrand alvorens ze verder te verdelen. Meerdere webshops informeerden onlangs ook naar de meest duurzame pakketleveranciers. De sector is wakker.” 

“Er is nog werk aan de winkel”, besluit Dekocker, “maar de opportuniteit is er om het professioneel duurzaam aan te pakken, zowel op het vlak van ecologie als van arbeidsvoorwaarden. Het is ook aan de sector zelf om duurzaamheid een duw in de rug te geven. Ik vergelijk het met boodschappen doen bij Delhaize, daar is ook zodanig gepusht dat je bijna moet zoeken waar de niet-biokomkommer ligt.”  

Over Safeshops 
Safeshops is een associatie van e-commerce-handelaars. Haar missie: online shopping promoten als duurzaam, veilig en betrouwbaar. Safeshops heeft een eigen kwaliteitslabel en organiseert opleidingen en evenementen zoals Eco Wednesday (in mei) en Local Day (op 25 november) – bij dat laatste zetten ze Belgische handelaars in the picture.

De pakjesbus
Een pakjesbus maakt thuisleveringen succesvoller, vermijdt overbodig transport en bespaart consumenten een verplaatsing (en soms een zoektocht in de tuin of bij de buren). Een kwart van de online shoppers (24 procent) heeft al zo’n bus, blijkt uit onderzoek van Safeshops. Ter vergelijking: voor COVID-19 was dat 15 procent. 
Sinds eind juni specificeert de gemoderniseerde postwet de afmetingen en plaatsing van de pakjesbus. Die moet goed zichtbaar zijn en voldoende beveiligd. Verder moet ze minstens 33 bij 21 bij 12 centimeter groot zijn. Dekocker: “Ook in appartementsgebouwen duiken zulke bussen op. Een tip voor de bouwsector: installeer lockers die voor e-commercepost kunnen dienen.”

Wat vinden Belgische webshoppers?
• Bijna 30% van de respondenten koopt minstens een keer per week online. 
• De meeste shoppers geven de voorkeur aan thuisbezorging (67%), gevolgd door levering in een afhaalpunt (16%). Jongere generaties kiezen vaker voor levering in een locker of winkel. 
• Reviews en uitgebreid fotomateriaal zijn belangrijk bij de aankoopbeslissing en het vermijden van retourzendingen.
• 42% van de respondenten vindt dat een goede webshop oog moet hebben voor duurzaamheid. Daarbij denken ze vooral aan milieuvriendelijke en efficiënte verpakking. 
• Zo’n 12% van de online shoppers zou bereid zijn om meer te betalen voor duurzaamheid. 36% ziet dat niet zitten.
• 46% vindt dat een goede webshop een duurzaam aanbod van producten of diensten moet voorzien, 40% houdt het op duurzaam transport, 37% vindt circulariteit belangrijk, 32% verkiest een lokale webshop.
Bron: Belgian online shopper survey 2022, onderzoek bij 1.015 online shoppers