Binnen de muren van de industrie: polyurethaan recycleren is zoals stoofvlees bereiden 

Of je uit afvalstromen herbruikbare PU-materialen kan maken? Triple Helix gebruikt een recyclagetechniek zonder CO2-uitstoot.  

Triple Helix is een chemiebedrijf dat polyurethaanschuim, dat onder andere in matrassen, isolatiemateriaal en autozetels zit, omvormt tot nieuwe grondstoffen. Het bedrijf ontwikkelde een eigen techniek om deze materialen op een ecologisch verantwoorde manier te recycleren.  

Momenteel werkt het Antwerpse chemiebedrijf de laatste kapitaalronde af om aan de bouw van zijn eerste fabriek te starten, waar het polyurethaanschuim gerecycleerd zal worden. Deze fabriek wordt een belangrijke stap in het creëren van duurzame oplossingen voor afvalbeheer en emissiereductie.  

“We willen een ecologische impact creëren die economisch verantwoord is”, begint Steven Peleman, oprichter van Triple Helix. Hij is ex-wedstrijdskiër en zag zijn favoriete gletsjer als sneeuw voor de zon verdwijnen. Vanuit die persoonlijke motivatie heeft hij Triple Helix opgericht. Hij werkte eerst zelf in de industrie maar besefte dat het “niet eenvoudig is om van binnenuit veranderingen door te duwen.” 

Van afval tot grondstof 

Triple Helix converteert afval- en reststromen in grondstoffen die waardevol zijn voor de industrie en opnieuw ingezet kunnen worden, zoals polyurethaan (PU). “We hebben een techniek ontwikkeld waarbij het materiaal niet verbrand moet worden, en ook niet in de grond gestopt wordt. Het doel is om de grondstoffen in de economie te houden op een energetisch verantwoorde manier”, aldus Peleman.  

Polyurethaan is een soort polymeer dat gebruikt wordt in bijvoorbeeld matrassen, autozetels, isolatiemateriaal, en alles wat rondrijdt in de koude keten. Bovendien zit het vaak vervat in sportartikelen of textiel. “Wie de Air Jordans van vroeger nog kent, kan dit beamen”, lacht Peleman. 

Oplossen in alcohol 

De enige manier om PU op industriële schaal te recycleren, is door middel van chemische recyclage. “Je kan PU niet smelten of vermalen, anders verliest het al zijn eigenschappen.” 

Hij vergelijkt dit proces met het bereiden van stoofvlees. Net zoals bij stoofvlees, wordt het schuim bij chemische recyclage opgelost in alcohol. Hierdoor valt het materiaal uit elkaar in de verschillende bestandsdelen van waaruit het gemaakt is. 

Peleman: “Als je dat doet met een proces dat een hoge zuiverheid garandeert, kan je nieuwe materialen maken met die bestandsdelen. Het resultaat is een volledig circulair materiaal.”  

Opel-site 

Deze chemische recyclage van polyurethaan zal plaatsvinden in de toekomstige fabriek van Triple Helix, op de voormalige Opel-site. “Momenteel bevinden onze kantoren en labo’s zich op de incubator BlueChem in Antwerpen, dat een hotspot vormt voor duurzame chemiebedrijven.” 

Peleman: “De vestiging in BlueChem blijft bestaan, maar de PU-activiteit zal verschuiven naar de fabriek.” Voor die fabriek is het bedrijf de laatste kapitaalronde aan het finaliseren. “Er is reeds een groot deel van het kapitaal toegezegd, van leasing tot overheidsfinanciering en fondsen. Momenteel zijn we de laatste tickets aan het afronden.” 

Gedreven en gedwongen 

Die laatste tickets betekenen niet alleen het startschot voor de fabriek, maar tonen ook aan dat de markt achter deze ecologische transitie staat. “Dit laat zien dat de markt wil verduurzamen en er geen weg terug is”, aldus Peleman.  

“De industrie is er klaar voor. Toch zal niet iedereen de circulaire switch doorvoeren als ze er niet toe gedwongen worden”, stelt Peleman. “Dat is niet uit slechte wil, maar heeft te maken met capaciteit. Als je recyclaat gaat toevoegen, betekent dit ook dat je extra stockageplaats moet hebben, je formules en recepturen moet aanpassen en veel tests moet uitvoeren”, licht hij toe.  

“De industrie is er absoluut klaar voor, maar ze gaan dat recyclaat niet toepassen als ze er niet toe gedwongen worden.” 

Steven Peleman, oprichter van Triple Helix

Peleman: “Die verplichtingen zullen er op gebied van wetgeving komen, al bestaat er vandaag nog geen regelgeving rond PU. Er zitten wel een aantal wetgevingen in de pijplijn zoals terugnameschema’s, de EPR-schema’s, maar ook de “end-of-life vehicles”-richtlijn van de Europese Unie. Langs de andere kant worden spelers door de eindmarkt gedwongen om duurzamere oplossingen aan te bieden.” 

Voorbij de grens 

“De toekomstige Antwerpse fabriek zou een straal van 300 kilometer moeten bedienen”, schat Peleman in. “België, Luxemburg, een stukje van Nederland, Noord-Frankrijk en Duitsland zullen daar dus onder vallen. Op basis van eigen afvalstromen kunnen we bovendien onze afhankelijkheid van andere olieproducerende landen verlagen. Daarnaast besparen we met deze recyclagetechniek de helft van de CO2-emissie en dragen we bij aan het oplossen van onze eigen afvalproblematiek.” 

“Het is een sector die nog geen systematische oplossing heeft”, stelt Peleman. “Vanaf het moment dat we beginnen bouwen aan de fabriek in Antwerpen en onze recyclagetechniek toepassen, zullen we snel de grootste PU-recyclagespeler in de wereld worden”, besluit hij.