Van houtafval tot speelgoedauto

Vlaamse familie geeft boost aan Thaise PlanToys

Speelgoedfabrikant PlanToys produceert al ruim veertig jaar houten speelgoed voor kinderen tot drie jaar. Misschien zag je de doktersset, het Wonky Fruit of het poppenhuis al liggen in één of andere kinderspeciaalzaak. Wat maakt de Thaise producent dan zo speciaal in vergelijking met ander speelgoed? Duurzaamheid is van bij de opstart de hoofddoelstelling van het bedrijf. De ecologische en sociale voetafdruk loopt als een rode draad doorheen het bedrijf van eigenaar en oprichter Vitool Viraponsavan (die naam schrijven we maar één keer, beloofd).

Tien jaar geleden kreeg PlanToys een stevige Vlaamse input. Alain en Olivier De Rauw, vader en zoon jawel, bemannen het Europese hoofdkwartier in Dendermonde. Vanuit de Ros Beiaardstad zorgen ze voor de distributie van het houten kinderspeelgoed over Europa en daarbuiten. We schoven tijdens de eindejaarperiode mee aan tafel met vader en zoon De Rauw. Duurzaamheid rolt in dit verhaal de bal een stuk verder dan het recycleren van rubberbomen. “PlanToys is doordrongen van ecologische en sociale initiatieven. Net dat positieve verhaal sprak mij enorm aan” aldus Alain De Rauw.

Rubberhout

PlanToys gebruikt chemicaliënvrij rubberhout en non-formaldehydevrije lijm. “Hun verhaal begon 43 jaar geleden toen de oprichter (de naam staat in de inleiding, red) samen met enkele vrienden de PlanGroup oprichtte”, legt Alain De Rauw uit. “Hij kwam uit een streek in het zuiden van Thailand waar de zon zes maanden per jaar niet te zien was door de luchtvervuiling. Daar wou hij samen met zijn vrienden iets aan doen. Zijn oog viel op het hout van rubberbomen. Nadat de rubberplant zijn dienst heeft gedaan na ongeveer 25 jaar, verbrandden de boeren de stammen en takken – vandaar de rook – om nieuwe bomen te planten. Vitool zocht en vond een veel duurzamere manier van werken.”

PlanToys doet geen loze FSC-claims, maar werkt aan duurzaamheid in het volledige productieproces.

Alain De Rauw – Commercieel verantwoordelijke PlanToys Global

De Thaise boeren waren alleen geïnteresseerd in het latex van de rubberboom. De ‘uitgeperste’ rubberboom had voor hen geen nut meer. Vitool zag wel meerwaarde en startte samen met zijn vrouw PlanToys op, een aftakking van PlanGroup. “Aanvankelijk gebruikte het bedrijf alleen de stammen van de rubberboom”, gaat Olivier De Rauw verder. “Al snel kreeg ook de rest van de boom, de wortels op kop, een duurzamere bestemming. Ook de lokale boeren wisten vrijwel meteen een nieuwe economische activiteit aan te boren door de rubberbomen aan de speelgoedmaker te verkopen.”

Herbestemming

De gekapte bomen komen integraal terecht bij PlanToys. Niet alles gaat onmiddellijk de versnipperaar in. “Van de wortels, die vaak bizarre vormen hebben, maken we soms luchters. Alles krijgt een bestemming. Hout dat niet naar de speelgoedafdeling trekt, krijgt een herbestemming als industriële pellets die worden gebruikt in hoogovens en om energie op te wekken. De stammen worden in planken gezaagd en meteen gedroogd om het hout insectenvrij te maken. Dit proces is duurder en arbeidsintensiever, maar wel een duurzamere oplossing dan onderdompeling in een chemisch bad”, legt Alain uit.

Vader De Rauw kwam in 2012 bij het Thaise bedrijf terecht. Voordien verdiende hij al zijn sporen in de speelgoedsector en startte zelfs een Belgisch speelgoedbedrijf op in Frankrijk. Een gezinsreis in 2010 naar Thailand veranderde zijn parcours. “Ik kreeg een telefoontje van Vitool met de vraag om tijdens mijn vakantie af te spreken. Hij wou weten waarom PlanToys zo moeilijk verkocht. Ik gaf mijn eerlijke mening en zei hem dat het bedrijf, de nieuwe producten en de marketing niet aantrekkelijk waren. Die opmerking kwam binnen en pas twee jaar later kreeg ik een telefoontje met de mededeling dat PlanToys klaar was om stappen te zetten.”

PlanWood

Tien jaar geleden vernieuwde het bedrijf met PlanWood. “Bij het zagen van hout of boren van gaatjes komt er onvermijdelijk schaafsel vrij. Dat heeft het bedrijf jaren verzameld tot er een goede bestemming voor is gevonden. Door dat schaafsel te persen en een minieme hoeveelheid ecologisch bindmiddel toe te voegen, kunnen allerhande vormen worden gemaakt”, gaat Olivier verder. “De kleuren zijn organische pigmenten en voor het gewone hout gebruiken we verf op waterbasis. Perfect veilig dus voor de kinderen en voor de makers. Trouwens, het rubber zelf gebruiken we ook steeds meer in het speelgoed. De volgende stap zal een uniek materiaal zijn dat natuurlijk rubber en het zaagsel combineert.

Vader en zoon De Rauw stellen vast dat veel speelgoedbedrijven het hout vaker achterwege laten en kiezen voor synthetische materialen zoals plastic. “Die keuze is uiteraard ingegeven door het productiegemak, maar daar willen wij niet aan meedoen”, aldus Alain. Toch zijn er ook in het speelgoed van PlanToys minieme hoeveelheden plastic terug te vinden. “Soms kan je niet anders. Bijvoorbeeld om een tussenstukje te maken dat niet in hout kan. We proberen dat zoveel mogelijk te vermijden. We willen verder kijken dan het gemakkelijke en daarom zoeken we die nieuwe duurzame ontwikkelingen.”

Duurzame keten

PlanToys is meer dan alleen gerecycleerd hout van rubberbomen. De speelgoedfabrikant trekt de duurzame lijn doorheen de volledige keten. “We proberen de ecologische voetafdruk zo klein mogelijk te houden en dat verwachten we van onze toeleveranciers ook”, zegt Olivier De Rauw. “Op onze site is alles zo duurzaam mogelijk. Van de producten tot onze energie die we zoveel als mogelijk voorzien uit hernieuwbare bronnen zoals zonnepanelen. Tachtig procent van onze leveranciers bevinden zich in een straal van amper 30 kilometer, waardoor de impact van transport beperkt blijft.”

Allemaal goed en wel, maar het houten speelgoed moet de wereld rond om bij de jonge gebruikers te komen. Ook daar is de voorbije jaren hard aan gewerkt, onder andere door het Europese distributiecentrum van vader en zoon De Rauw. “Vroeger ging elke bestelling vanuit de fabriek naar de klant. Dat kon heel wat efficiënter en daarom is het distributiecentrum een belangrijke schakel tussen PlanToys en de kinderen”, aldus Alain De Rauw. Vanuit Dendermonde coördineert zoon Olivier de transporten op een zo ecologisch mogelijk manier. “Als we een rit kunnen uitsparen, dan zullen we dat zeker doen.”

Zorg dragen voor werknemers

Thailand, waar de fabriek van PlanToys is gevestigd, staat net als de buurlanden niet bepaald gekend om de schitterende arbeidsomstandigheden. Ook dat was voor oprichter Vitool een prioritair aandachtspunt. “De werkomstandigheden voor de ruim 500 personeelsleden zijn er optimaal en dat zijn geen loze woorden”, zegt Alain die de fabriek meerdere keren bezocht. “Sommige werknemers hebben heel hun carrière bij PlanToys gewerkt. Meer zelfs, in veel gevallen zijn ook hun kinderen al opgenomen in het personeelsbestand.”

Bij het maken van het speelgoed komt nergens een chemische behandeling kijken. Ook de kleuring gebeurt op natuurlijke basis.

Olivier De Rauw – Logistiek verantwoordelijke PlanToys Europe

De zorg voor het personeel gaat nog een stap verder, zo blijkt. “Omdat veel werkkrachten vrouwen zijn, is aan de zorg van hun kinderen gedacht. De firma heeft een kinderopvang én zelfs een school gebouwd in de buurt van de fabriek. Over de hele lijn is gedacht aan het welzijn van de werknemers. Het was niet voor niets de ultieme droom van Vitool om iets te doen aan zowel het klimaat als de werkomstandigheden. Het kost allemaal wel wat meer, maar dat heeft PlanToys er absoluut voor over. Zolang het maar in harmonie is met mens en natuur.”

Duur(zaam) gebruik

De inspanningen van PlanToys om in elk facet van de productie, inclusief de werkomstandigheden, duurzaamheid voorop te zetten heeft vanzelfsprekend een impact op de prijs. De speeltjes staan niet bekend om hun lage prijs, integendeel. Het is één van de redenen waarom je PlanToys niet meteen in de grote speelgoedhandels zal vinden. Bij éénmanszaken zoals pakweg Hip Hoi in Zottegem, of duurzamere ketens zoals Dille&Kamille zijn de houten treintjes, alligators, onderzeeërs, enzovoort, wel te koop. “We trekken ook daar de lijn van duurzaamheid en lokaal kopen door”, zegt Olivier De Rauw.

Die keuze is heel bewust. “We maken kwaliteitsvolle producten op de meest ecologisch mogelijk manier. Daarnaast lopen we niet te zwaaien met zogenaamde FSC-claims, zoals bepaalde concurrenten wel doen. Het is gemakkelijk om een smak geld aan iets te geven om zo je duurzaamheid af te kopen. Daar doen we niet aan mee. Dat ons speelgoed iets meer kost, is ook relatief. Het meeste speelgoed gaat mee van generatie op generatie. Alle onderdelen blijven bovendien apart verkrijgbaar, wat de levensduur nog een pak langer maakt. We garanderen jaren speelplezier”, besluiten vader en zoon De Rauw.