Nu de Europese wetgeving versoepeld is, komen organisaties terug op het ESG-beleid omdat het vooral als een kost wordt gezien. De Belgische start-up ResultX wil bedrijven doen inzien dat ESG ook winstgevend kan zijn.
In 2022 zag de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) van de Europese Unie officieel het levenslicht. Het doel van de wetgeving was om de transitie naar een duurzame economie te forceren. Eerst waren grote, beursgenoteerde bedrijven aan de beurt, maar op termijn zouden alle bedrijven die actief zijn in de Europese Unie ieder jaar transparant moeten rapporteren over hun ESG-impact (Environmental, Social en Governance). Door die informatie openbaar te maken, kunnen bedrijven zich niet langer meer schuldig maken aan greenwashing en kunnen consumenten en investeerders bedrijven beoordelen op hun duurzame en sociale inspanningen.
Omnibus
Vorig jaar veranderde de Europese Commissie plots het geweer van de schouder. De in februari 2025 goedgekeurde ‘Omnibus’-maatregelen zwakten de originele CSDR-wet weer flink af. Door ‘administratieve last’ voor bedrijven te verminderen, wil de EU zijn markt weer competitiever maken op het globale economische toneel, luidde de redenering.
Plots viel de (nakende) verplichting om jaarlijkse ESG-rapporteren te publiceren voor het grote merendeel van bedrijven weg. De drempel voor aantal werknemers werd verhoogd tot 1.000 voltijdse werknemers (in plaats van 250) en een jaaromzet van minstens 450 miljoen euro, waardoor kmo’s bijvoorbeeld de dans omspringen. Ook verminderde het aantal onderwerpen waarover moet worden gerapporteerd en werd de verplichting voor de meeste bedrijven met twee jaar uitgesteld.
De versoepelingen zorgen ervoor dat 80 procent van de ondernemingen die destijds in scope waren van de CSRD eigenlijk niet zullen hoeven te rapporteren. Het is nu enkel nog verplicht voor de zeer grote bedrijven, met meer dan 1.000 werknemers en 450 miljoen euro omzet, die dienen te rapporteren in 2028 over fiscaal jaar 2027.
“De aanpassing was ergens wel zuur voor bedrijven die al tijd en geld hadden geïnvesteerd om zich op de rapportering voor te bereiden”, zegt Andries Paesen. Hij is de medestichter van het bedrijf ResultX, dat een softwaretool ontwikkelde om het rapporteringsproces te vereenvoudigen.
ESG als kost
2026 zal dus vooral een voorbereidingsjaar worden voor ESG-rapportering. Paesen ziet dat dat onmiddellijke impact heeft op het gedrag in de bedrijfswereld. “Veel bedrijven hebben een andere kijk gekregen op ESG. Ze gaan geld uitgeven aan dure, tijdrovende rapporten die op zich weinig waarde leveren. Dat komt omdat ESG door bedrijven nog voornamelijk als een kost wordt gezien”, stelt Paesen vast. “Dat is niet onbegrijpelijk, door de grote bureaucratie die de verplichte rapportering met zich meebracht. Ondernemingen worden doodgeslagen met vragenlijsten waar ze zelf op korte termijn niets aan hebben. De waarde is voor hen beperkt.” Bovendien worden ondernemingen die niet onder de rapporteringsplicht vallen via partners en leveranciers mee in het moeras gezogen, omdat bedrijven hun impact ook moeten meten bij leveranciers in de waardeketen. Voor bedrijven zonder de expertise is het vaak onduidelijk welke gegevens ze moeten bijhouden, voor hoe lang en wat dat nu eigenlijk oplevert voor hun bedrijf.
ESG als winst
ResultX wil die perceptie keren en bedrijven de waarde van ESG helpen identificeren, letterlijk. Volgens Paesen bevatten de gegevens die bedrijven bij elkaar verzamelen om de rapporten op te stellen een schat aan informatie om de eigen processen te verbeteren, maar achteraf niets mee gedaan wordt. “We zijn gestart als een automatiseringsplatform”, zegt hij. “Op basis van publieke en bedrijfsinterne data stellen we bedrijven in staan om automatisch ESG-rapporten voor grote ondernemingen en kmo’s te generen. Met volledige auditeerbaarheid in gedachten, geen ‘black box’. Automatisering verlaagt de kost, maar dat is slechts een eerste stap.”
Daarom zijn Paesen en zijn vennoot Simon Vandevoorde een stap verder beginnen denken. “Hoe zorgen we ervoor dat we ESG geen kostenpost wordt, maar een kracht om meer winst mee te genereren? Waar zit nu de echte waarde? Van daaruit hebben we een model uitgewerkt dat duurzaamheid aan winst tracht te koppelen. Dat brengt ESG voorbij de idealistische of compliance discussie en op het terrein van de business, waar het ook voor CEO’s en CFO’s interessant wordt.”
“ESG aan winst koppelen, brengt het voorbij een idealistische discussie.”
Andries Paesen, mede-oprichter Resultx
Hij geeft een voorbeeld. “Bedrijven verliezen vandaag soms aanbestedingen zonder exact te weten waarom. Onze tool laat zien op welke criteria je punten laat liggen, en wat je moet doen om daar wél te scoren. Dat maakt de waarde van ESG plots heel concreet.”
“Duurzaamheid kan op meerdere manieren een hefboom zijn, van aanbestedingen winnen tot externe financiering, het aanwerven van mensen of betere verkoopprijzen. We zoeken mee naar welke hefbomen relevant zijn voor organisaties en wat ze moeten doen om er winst uit te halen. Zo zijn we geëvolueerd van een rapporteringstool naar een bedrijfsspecifieke adviesdienst.”
Van verplichting naar strategie
Het ESG-beleid van ondernemingen staat op een kantelpunt. Jarenlang werd de rapporteringsplicht gepresenteerd als een noodzakelijke stap richting een duurzamere economie. In de praktijk voelde het voor veel organisaties vooral als een administratieve last: complexe vragenlijsten, onduidelijke standaarden en weinig zicht op concrete meerwaarde. Recente aanpassingen in de Europese wetgeving moeten de bureaucratie verminderen ten gunste van meer duurzaam werken, niet (alleen) op papier.
“In 2026 zullen verschillende wetten rond duurzaamheid van kracht gaan in de Europese Unie.”
Andries Paesen, mede-oprichter Resultx
ESG hoeft geen verplicht nummer te zijn. Integendeel: wie het bekijkt als een strategisch instrument, ontdekt er een hefboom voor groei, rendement en concurrentiekracht in. Dit vraagt een andere mindset die Paesen en ResultX uitdragen. Minder focus op het zetten van vinkjes voor oersaaie rapporten en meer aandacht voor concrete impact en economische waarde.
“ESG overleeft niet als het alleen een rapport is. Het overleeft wel als strategie en winsthefboom. Duurzaamheid moet weg uit een louter idealistische discussie en op het terrein van bedrijfsstrategie komen. Pas dan blijft ze relevant”, besluit Paesen.
lees ook
ESRS, CSRD en ESG: Wat is het en voor wie?
