Herbruikbare verpakkingen werken alleen wanneer alle schakels in de keten op elkaar afgestemd zijn. Dat blijkt uit vier Vlaamse Living Labs die sinds 2023 experimenteerden met circulaire verpakkingsoplossingen. Van medische kits tot bierverpakkingen: samenwerking, logistiek en gebruiksgemak bepalen het succes.
Verpakkingen zijn onmisbaar in transport en bescherming van producten, maar zorgen tegelijk voor groot materiaalverbruik en veel afval. VLAIO ondersteunde daarom vier Living Labs die onderzochten hoe verpakkingen langer in omloop kunnen blijven. De projecten REmedi, SIXPACK, RePACE en RERUN richtten zich elk op verschillende toepassingen en leveren nu concrete inzichten voor ondernemingen.
Ketensamenwerking als cruciale succesfactor
Circulaire verpakkingen zijn geen puur ontwerpvraagstuk. Een herbruikbaar systeem werkt alleen met heldere afspraken over rollen, efficiënte logistiek en een goed georganiseerd terugnamesysteem. Bij REmedi lag de grootste winst niet in een nieuw ontwerp, maar in betere organisatie van de volledige keten voor klinische studiekits. Ook RePACE toont dat samenwerking tussen horeca, consumenten, logistieke partners en beleidsmakers essentieel is voor opschaling.
RERUN onderzocht de papier- en kartonketen en hoe deze materialen eerst kunnen worden hergebruikt voordat ze worden gerecycleerd. Zo blijft de waarde langer behouden en daalt de milieu-impact verder.
Praktijktesten leveren meetbare resultaten
De Living Labs ontwikkelden en testten oplossingen in realistische omstandigheden. REmedi ontwierp een inklapbare verpakking die een CO₂-reductie van zeventig procent kan opleveren. SIXPACK testte een herbruikbare bierverpakking in eenentachtig Carrefour-winkels. De CO₂-impact ligt vanaf de achtste rotatie lager dan bij karton, terwijl het systeem ontworpen is voor vijftig rotaties.
Gebruiksgemak blijft uitdaging
Consumenten staan positief tegenover herbruikbare systemen, maar gedrag blijft een uitdaging. Bij SIXPACK bracht slechts vijfendertig procent de verpakking terug. RePACE stelde vast dat consumenten vragen hebben over kosten en hygiëne. Laagdrempelige terugnamesystemen en duidelijke communicatie zijn daarom noodzakelijk voor succes.
