water waar nodig: opwaarderen van water

In tijden van waterschaarste zijn innovatieve bedrijven en ontwikkelingen een absolute noodzaak. Ekopak ontwikkelde verschillende technieken om afvalwater te hergebruiken als proceswater voor bedrijven. Met Circeaulair gaat het bedrijf nog een stap verder, richting duurzaam water voor elke industrie.

Water is een kostbare bron, daarmee trappen we los een open deur in. De jongste jaren hebben periodes van droogte, maar ook hevige overstromingen, ons getoond hoe belangrijk het is om zorgvuldig om te springen met water. Voor ons zit Niels D’Haese, Chief Commercial Officer bij Ekopak. Doet die merknaam een belletje rinkelen? Dat zou best kunnen, want Ekopak prijkt sinds vorig jaar fier op de wielershirts van Soudal-Quick Step. “Hetzelfde ‘wolfpack’-gevoel vinden we ook terug in ons bedrijf.” 

Viva la révolucion

Ekopak is al sinds 2004 actief op het vlak van waterbehandeling. In 2013 nam Pieter Loose Ekopak over en werd de focus volledig op duurzaam water gericht. Het WaaS (Water-as-a-Service)-concept loodste de firma vervolgens in een stroomversnelling. Zelfs Marc Coucke ziet wat in het bedrijf en stapte met zijn investeringsmaatschappij in Ekopak. Twee jaar later, in 2021, stapt Ekopak naar de beurs, wordt het sponsor van het wielerteam van Patrick Lefevere en richt het ook het vizier op de Franse markt. 

De shift naar duurzame waterbronnen is ook bij de bedrijven, en hun veranderende businessmodel, terug te vinden.

Niels D’Haese – Ekopak

Niels D’Haese maakt duidelijk dat Ekopak klaar is voor een nieuwe mijlpaal. “We willen nu een soort revolutie ontketenen wanneer het gaat over waterhergebruik en reductie van de watervoetafdruk. Waarom een revolutie? Wel, het is echt noodzakelijk om anders om te springen met water. Die noodzaak was al langer duidelijk. Het is pas sinds enkele jaren dat de problematiek echt in de (mainstream) media is verschenen. Daardoor heeft iedereen al gehoord van water en eventuele tekorten. Daarom willen we met Ekopak die beweging richting circulair, hergebruikt water stimuleren.” 

Verandering van waterbron

Ekopak zelf maakte een structurele verandering door toen Pieter Loose in 2013 de leiding van het bedrijf op zich nam. “Sindsdien is de focus meer en meer georiënteerd in de richting van circulair watergebruik. Eén aspect in die transitie is dat we zijn veranderd van waterbron. Vroeger was het gangbaar om drinkwater om te zetten naar proceswater voor industrieel gebruik. Bij de overname in 2013 is de shift begonnen en namen we de route van duurzame waterbronnen.” 

Een tweede aspect van de shift naar duurzame waterbronnen is ook te vinden bij de bedrijven zelf. Hun businessmodel is de voorbije jaren veranderd. “Vroeger bouwden wij installaties en verzorgden we indien nodig service na verkoop. Gezien de complexiteit die gepaard gaat met duurzame waterbronnen hebben bedrijven niet altijd de know-how om die installaties te exploiteren en onderhouden. In die context zagen we een evolutie naar volledige outsourcing waardoor we verder gaan richting het WaaS-concept.” 

Water-as-a-Service

Bedrijven rekenen op Ekopak om hen van duurzaam water te voorzien via een alles omvattend concept. Water-as-a-Service (WaaS) is veel meer dan enkel machines en onderhoud. “De klant kan bij ons duurzaam water per kubieke meter aankopen, aan een afgesproken tarief. Daarin zit alles vervat zoals de installatie, exploitatie, verbruik, enzovoort. Een klant heeft vaak verschillende waterbronnen ter beschikking. Dat kan gaan van afvalwater, maar ook oppervlaktewater. Wij kijken naar welke de meest duurzame zijn en om dat te kunnen hergebruiken leveren wij de installatie, mensen, chemicaliën, alles wat nodig is om het proceswater aan de juiste kwaliteit te leveren.” 

Het concept is een win-win voor alle klanten van Ekopak, zo blijkt. “Zij zijn vaak in staat om de waterfactuur te verminderen. Daarnaast zijn ze ook zeker van de beschikbaarheid. De duurzame waterbron is onafhankelijk van het drinkwaternet en dus valt het risico weg dat de productie een tijd moet stoppen in tijden van droogte. Bovendien wordt de watervoetafdruk, de impact die het bedrijf heeft op de omgeving, een pak kleiner. Net om het WaaS-concept mogelijk te maken, waren de kapitaalinjecties en beursgang een noodzaak. We zagen al snel dat WaaS de toekomst was.” 

Duurzaam water voor elk bedrijf

In 2022 startte Ekopak met het project Circeaulair, voor een verstandig watergebruik. “We zijn begonnen met WaaS in 2017. Dat gebeurt op de site van het bedrijf, van de klant en kan je alleen aanbieden wanneer er een duurzame waterbron ter beschikking is, bijvoorbeeld een rivier of afvalwater. Anderzijds is de hoeveelheid afvalwater soms niet in verhouding met het water dat ze nodig hebben voor hun processen. Om ook die bedrijven van dienst te kunnen zijn, hebben we een concept ontwikkeld dat toegankelijk is voor alle bedrijven. 

Hiervoor keek Ekopak naar een partner die (gezuiverd) afvalwater ter beschikking heeft van een goede kwaliteit voor hergebruik. “Dat was het geval bij Aquafin, dat huishoudelijk afvalwater zuivert. In veel gevallen is dat afvalwater een mengeling van wat ooit drinkbaar water was en regenwater. Dat komt zo in de zuivering terecht, waarbij het organisch materiaal er in grote mate wordt uitgehaald. Wat overblijft lijkt eigenlijk zeer sterk op gewoon water en is dus zeer goed van kwaliteit.” 

We willen een soort revolutie ontketenen wanneer het gaat over waterhergebruik en reductie van de watervoetafdruk.

Niels D’Haese – Ekopak

Circeaulair vanaf 2024

Circeaulair is eigenlijk voortgegroeid uit een ander project genaamd Waterkracht. Met Waterkracht zullen we vanaf 2025 het huishoudelijk afvalwater van 600.000 mensen opwaarderen tot proceswater voor de Antwerpse haven. Hoewel het idee later ontstond , zal Circeaulair volgend jaar al operationeel zijn. “Wij zuiveren het effluent (gezuiverd afvalwater) dat van de rioolwaterzuiveringsinstallatie van Aquafin komt, verder op tot de juiste kwaliteit . Op die manier kan het  worden ingezet als proceswater voor bedrijven in de buurt van het zuiveringsstation. Ieper en Harelbeke zijn bijvoorbeeld potentiële hubs met enerzijds een groot debiet en anderzijds voldoende industrie.” 

Ekopak verwacht de eerste projecten in 2024 af te werken. “In tegenstelling tot WaaS zetten we nu onze installatie op de site van Aquafin om daar proceswater te maken en dat te verdelen naar de verschillende industriële gebruikers. In principe kan elk bedrijf dat in de buurt ligt, zich aansluiten.”   

Reduce, reuse, revalue

De bedrijfsdoelstellingen van Ekopak zijn samen te vatten in drie (Engelstalige) termen: Reduce, Reuse en Revalue. “Eerst bekijken we met de klant hoe het waterverbruik naar beneden kan, ongeacht de waterbron die wordt gebruikt. Dat kan bijvoorbeeld door het optimaliseren van de processen in de fabriek. Reduce is altijd de eerste pijler in het verhaal, want vaak kunnen kleine aanpassingen al grote winsten opleveren.” 

De tweede pijler, Reuse, slaat uiteraard op het hergebruik van water. “Eerder op het herbruikbaar maken van afvalwater, het zuiveren dus. Revalue tot slot heeft als doel om het gezuiverd afvalwater opnieuw op te werken tot onmiddellijk bruikbaar proceswater. Dat laatste is een belangrijke nuance. Wanneer bedrijven drinkwater gebruiken, moet dat water vaak nog een behandeling ondergaan zodat het kan ingezet worden als proceswater.” 

Ekopak Wolfpack

Koersliefhebbers die Remco Evenepoel zagen schitteren in Luik-Bastenaken-Luik hebben het misschien opgemerkt: op de truitjes van het mannen- en vrouwenteam van Patrick Lefevere prijkt het logo van Ekopak. “We zijn een heel jong en dynamisch bedrijf, met dezelfde spirit die sportlui ook hebben. Het gaat om het beste uit jezelf trachten te halen. Iedereen bij ons moet dat in zich dragen, het is zelfs een soort van selectiecriterium. Daarnaast geeft het ons ook een zekere ‘serieux’ en naambekendheid. Het is ook niet toevallig dat we net vorig jaar de sponsoring zijn gestart en onze activiteiten in Frankrijk zijn begonnen. Franse renners als Alaphilippe, Cavagna en Sénéchal zijn voor ons een uithangbord in een land waar het potentieel nog vele malen groter is dan in België.”