Het labyrint van waterstof: het waterstofnetwerk uitgetekend door Fluxys

De waterstofindustrie is geen evidente markt en heeft nog veel groeipotentie. Eén zekerheid binnen de waterstofketen: Fluxys heeft de plannen voor het transport alvast klaarliggen. 

Fluxys is van origine een infrastructuurbedrijf in gastransport. Sinds twee jaar zet het zich sterk in op de energietransitie, en is het de uitverkorene om het transport van waterstof op zich te nemen. Fluxys verzorgt de infrastructuur om de moleculen van punt A naar punt B te brengen. Waar die infrastructuur moet liggen en welke moleculen er vervoerd moeten worden, hangt af van de vraag en het aanbod binnen de markt. “Groene, blauwe, grijze of roze waterstof: wat er beschikbaar en nodig is, zullen wij vervoeren”, aldus Tim De Vil van Fluxys.  

“Er zijn vandaag nog heel veel toepassingen die niet koolstofarm zijn, maar we wel eenvoudig kunnen vergroenen”, vertelt De Vil. “Bovendien is waterstof geen oplossing voor iedereen. Je gaat er morgen de woningen niet mee verwarmen”. Voor een aantal specifieke industriële toepassingen kan waterstof wel een goede oplossing bieden, zowel voor brandstof als grondstof. Hoe ziet het waterstofnetwerk in België vandaag eruit, en is de markt er klaar voor? Fluxys tekent het uit.  

Transporteur

De waterstofketen bestaat doorgaans uit drie verschillende partijen. Je hebt de producenten van waterstof, importeurs of transporteurs, en de afnemers. In die keten bekleedt Fluxys de functie van transporteur. De rol van Hydrogen Netwerk Operator (HNO) werd hen officieel toegewezen door de federale overheid. “Dit houdt in dat we de opdracht hebben om het transport tussen de productiecentra of importlocaties en de verbruikers te gaan verzekeren”, aldus De Vil.

Onze ervaring in transport van gas kunnen we ook inzetten voor waterstof.

Tim De Vil, Fluxys

Meer concreet zal Fluxys kijken naar wie er met waterstof naar de Belgische en Europese markt komt. Vervolgens is Fluxys de schakel om die moleculen op een efficiënte manier te vervoeren in de volumes die nodig zijn voor de industrie. “Ons doel is om ervoor te zorgen dat de transportinfrastructuur niet de belemmerende factor is voor de energietransitie”, vertelt De Vil.  

Marktbehoefte

De waterstofindustrie wordt voornamelijk gestuurd door de vraag en het aanbod: welke industrieën hebben waterstof nodig, op welke locaties en tegen wanneer? “In functie van die marktbehoefte, zowel langs de kant van de vragende als biedende partij, zorgen we ervoor dat de infrastructuur er is om die moleculen te vervoeren”, stelt De Vil.  

De grootste vraag naar waterstof bevindt zich bij de industrie in de havens. “In de scheepvaart liggen ook heel wat opportuniteiten, al wordt er hier eerder gekeken naar waterstofderivaten zoals methanol en ammoniak”, aldus De Vil. “Zo hebben we momenteel een project lopen in samenwerking met Advario, om een ammoniak terminal te bouwen voor de invoer van ammoniak. De ammoniak op deze terminal kan bovendien rechtstreeks gebruikt of omgezet worden naar waterstof.” 

Evenwicht

Bepaalde industrieën hebben meer potentie om waterstof te gebruiken dan anderen. “Voor waterstof kijken we naar oplossingen die moeilijk te elektrificeren zijn. Zo is elektrificatie een eenvoudige oplossing voor de huishoudelijke markt. Als woningen degelijk geïsoleerd zijn, kan je met een warmtepomp op een efficiënte manier verwarmen”, legt De Vil uit.  

Wanneer er hogere temperaturen bij komen kijken, kan het interessanter zijn om te focussen op waterstof in plaats van ‘grijze grondstoffen’. “Zo is het voor industrietakken met hoge temperatuurtoepassingen, zoals bijvoorbeeld de kalk- en cementsector, interessanter om te kijken naar waterstof”, legt De Vil uit. Binnen deze toepassingen kan waterstof een deel van de oplossing zijn om die energietransitie te kunnen realiseren.

“Het is belangrijk om te kijken naar evenwichtige oplossingen. Voor de ene sector is elektrificatie de aangewezen groene oplossing, voor anderen zal dat waterstof zijn. Fluxys wil zich inzetten op het deel van de oplossing dat met moleculen werkt”, aldus De Vil.  

Flexibele infrastructuur

Fluxys heeft doorheen de jaren reeds een uitgebreid netwerk aan leidingen in België aangelegd voor het transport van aardgas. “Die leidingen voor aardgas kunnen we converteren naar leidingen voor waterstof”, aldus De Vil. Daarnaast beschikt het bedrijf over de nodige middelen om nieuwe infrastructuur te bouwen op plaatsen waar waterstof nodig zal zijn.  

Die bouwplannen voor nieuwe infrastructuur liggen reeds op tafel, maar het is afwachten wat de concrete marktbehoeften zullen zijn. De Vil merkt echter op dat de vraag naar aardgas nog niet aan het dalen is. “Alle infrastructuur voor aardgas omzetten naar waterstof is vandaag dus nog niet mogelijk”. De infrastructuur past zich aan op basis van de vraag, het aanbod en de marktbehoefte. “Van zodra die vaststaan, gaan we een nieuwe infrastructuur bouwen”.  

Wat we vandaag voor aardgas doen in België, kunnen we morgen voor waterstof.

Tim De Vil, Fluxys

“We verwachten dat de eerste finale beslissingen begin 2025 genomen worden. Dan zouden we snel kunnen starten met het bouwen van de eerste nieuwe waterstofleidingen in de regio haven van Antwerpen, haven van Gent en de verbinding ertussen”, stelt De Vil. “Hiermee kunnen we de belangrijkste waterstofverbruikers aan elkaar koppelen”. 

Naast de verbindingen tussen Antwerpen en Gent, heeft Fluxys reeds een breed netwerk uitgetekend in België, met stromen naar het buitenland. Bovendien is Fluxys in verschillende landen actief waar ze met gelijkaardige projecten werken. Als infrastructuurbedrijf met jarenlange ervaring in aardgas, zal Fluxys een cruciale rol spelen in de uitbouw van het waterstofnetwerk in België. Zo wil het bedrijf bijdragen aan de energietransitie en ervoor zorgen dat de infrastructuur niet de belemmerende factor is, van zodra de markt er klaar voor is.