Op 24 juni 2025 werd een nieuw intergouvernementeel VN-panel opgericht om de mondiale impact van chemicaliën, afval en vervuiling aan te pakken. België speelde een sleutelrol bij de totstandkoming van het Intergovernmental Science Panel on Chemicals, Waste and Pollution (ISP‑CWP), dat moet bijdragen aan beter onderbouwd milieubeleid wereldwijd.
Wetenschappelijk antwoord op de “drievoudige planetaire crisis”
Het nieuwe panel werd formeel goedgekeurd tijdens een VN-top in Punta del Este, Uruguay. Het vult een leemte binnen de internationale milieugovernance, naast bestaande structuren zoals het IPCC (klimaat) en IPBES (biodiversiteit). Samen vormen deze organen de wetenschappelijke pijlers onder de reactie van de VN op de drievoudige planetaire crisis: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en vervuiling.
Het ISP-CWP zal:
- mondiale risicoanalyses uitvoeren,
- opkomende bedreigingen signaleren,
- en beleidsmakers voorzien van wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen.
Belgische betrokkenheid: wetenschap en diplomatie
België leverde zowel wetenschappelijke als diplomatieke inbreng tijdens het onderhandelingsproces, dat sinds 2022 liep onder leiding van UNEP. Volgens de Federale Programmatorische Overheidsdienst Wetenschapsbeleid (Belspo) blijft België actief betrokken, onder meer via het Vlaamse Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO).
België heeft een prominente rol in de internationale chemiesector:
- een van de grootste chemieclusters ter wereld,
- én koploper in wereldwijde handel in chemische stoffen en plastics per hoofd van de bevolking.
Vooruitblik: eerste werkvergadering in voorbereiding
Het ISP-CWP zal binnenkort voor het eerst voltallig samenkomen om prioriteiten vast te leggen en de eerste werkprogramma’s te definiëren. De nadruk ligt op preventie, risicobeheersing en het stimuleren van circulaire benaderingen in beleid.
