Mijn favoriete kledingstuk voor de zomer? Een licht en veelkleurig shirt met lange mouwen, “made in Italy”. Toegegeven: het was niet het goedkoopste stuk in mijn vaste kledingwinkel maar ik draag het ondertussen al drie zomers, intensief, en het is niet kapot te krijgen.
Die ene aankoop zegt meer dan duizend slogans over duurzaamheid. Want terwijl sommige kledingstukken amper enkele maanden meegaan, bewijst dit shirt dat het ook anders kan.
Meest vervuilende sector
Vandaag behoort de textielsector tot de meest vervuilende ter wereld, met een hoge CO₂-uitstoot, intens waterverbruik en een groeiende afvalberg. In Vlaanderen danken we jaarlijks gemiddeld zo’n 12 kilo textiel per persoon af. Dat is het resultaat van een systeem dat inzet op snelheid en volume, eerder dan op kwaliteit en levensduur.
De omslag naar circulaire mode is daarom geen keuze meer, maar een noodzaak. Circulariteit betekent dat we textiel zo lang mogelijk in gebruik houden: via hergebruik, herstel, delen en pas in laatste instantie recyclage. Maar die omslag komt er alleen als iedereen meedoet.
Dat begint bij onszelf. Door los te komen van fast fashion en bewuster te kiezen voor kwaliteit, voor stukken die meegaan en een verhaal krijgen. Door zorg te dragen voor wat we al hebben.
Het vraagt ook inzet van lokale besturen, die zorgen voor een sterke en toegankelijke selectieve inzameling, via huis-aan-huisophaling en textielcontainers, zodat waardevol textiel niet verloren gaat.
En het vraagt evenzeer engagement van de industrie. Via ecodesign, levensduurverlenging en terugnamesystemen kan zij de keten daadwerkelijk sluiten. De aankomende uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor textiel zal daarin een cruciale rol spelen, door producenten verantwoordelijkheid te laten opnemen voor de volledige levenscyclus van hun producten, dus ook de kosten voor de inzameling en verwerking van het textielafval.
Circulariteit als norm
Vandaag is circulaire mode nog te vaak een niche. Maar overal in Vlaanderen groeien initiatieven rond herstel, hergebruik en innovatieve recyclage die tonen dat het anders kan.
De uitdaging is duidelijk: van circulariteit de norm maken, geen uitzondering. Want kleding is nooit écht versleten, zolang we ze opnieuw leren waarderen. Zoals dat ene shirt. Al geef ik toe: de houdbaarheid ervan hangt misschien evenveel af van de mode, als van het geduld van mijn partner.
Circulaire mode is nog te vaak een niche.
Jan Verheyen, Woordvoerder bij OVAM
