Het Europese emissiehandelssysteem ETS2, dat gebouwen, transport en kleine industrie omvat, is geen autonoom sturingsmechanisme. Experts en sectorvertegenwoordigers zijn het erover eens: zonder ondersteunend beleid, stabiele prijssignalen en sociale correcties dreigt ETS2 te verworden tot een loutere kostenverhoging.
Dat bleek tijdens het paneldebat “ETS2, what else?” op 23 april 2026, georganiseerd door Energy Mission, een coalitie van EnergyVille, Flux50, POM Limburg, Sirris-Agoria en Thor Park. Experts van KU Leuven, VITO en vertegenwoordigers van Voka, Bond Beter Leefmilieu, Agoria en Transport en Logistiek Vlaanderen namen deel aan de discussie.
Elektrificatie als richting, maar randvoorwaarden ontbreken
De energietransitie richting 2050 verloopt via verregaande elektrificatie van transport, gebouwverwarming en industrie. Dat impliceert een geschatte verdubbeling van de elektriciteitsvraag. Toch zijn de randvoorwaarden vandaag slechts gedeeltelijk vervuld: netcapaciteit, laadinfrastructuur en renovatiesnelheid blijven kritieke knelpunten. ETS2 verhoogt de kost van fossiele energie, maar garandeert niet dat het alternatief tijdig beschikbaar of betaalbaar is.
De cijfers illustreren de uitdaging. In de transportsector liggen de emissies nog steeds hoger dan in 1995, terwijl naar schatting 97 procent van het wegtransport nog steeds op fossiele brandstoffen rijdt. In de gebouwensector daalde de uitstoot wel met 30 tot 35 procent, maar verwarmt nog steeds circa 84 procent van de gebouwen via systemen met een schoorsteen.
Onzekerheid en ongelijke impact
Een structureel knelpunt is de onvoorspelbaarheid van de ETS2-prijs. Pieter Vingerhoets van VITO stelde onomwonden: “Het enige wetenschappelijk correcte antwoord is: we weten het niet.” Die onzekerheid botst met de lange terugverdientijd van tien tot vijftien jaar voor investeringen in elektrificatie. Yannick Van den Broeck van Voka omschreef ETS2 als een instrument dat het bedrijfsleven vandaag vooral ervaart als een stok, terwijl positieve stimuli meer effect zouden sorteren.
