In 2025 verwijderde Europa 603 rivierbarrières, waardoor meer dan 3.700 kilometer rivier weer vrij kan stromen. Dat is een nieuw record en de vijfde opeenvolgende stijging. De ingreep draagt bij aan klimaatbestendigheid, biodiversiteitsherstel en de strijd tegen droogte.
Dat blijkt uit het rapport Dam Removal Progress 2025, opgesteld door organisaties als WWF, The Rivers Trust, European Rivers Network en Rewilding Europe. Ten opzichte van 2024 steeg het aantal herstelde rivierkilometers met elf procent.
Recordjaar voor rivierherstel
Sinds 2020 is het aantal jaarlijks verwijderde barrières verzesvoudigd. In 2025 sloten Noord-Macedonië en IJsland zich aan bij de Europese inspanning, waardoor het totaal op 29 deelnemende landen komt. Zweden voerde de ranglijst aan met 173 verwijderde barrières, gevolgd door Finland en Spanje. België verwijderde negen obstakels, Nederland zeven.
De meeste barrières zijn klein en verouderd. Ze wegnemen is relatief eenvoudig en kosteneffectief, terwijl de impact op rivierecosystemen aanzienlijk is. Merijn Hougee van WWF stelt dat meer verwijderingen duidelijk maken hoe biodiversiteit zich kan herstellen en hoe veerkracht tegen klimaatverandering versterkt wordt.
Meer dan een miljoen barrières nog aanwezig
Europese rivieren zijn sterk versnipperd. In totaal tellen ze meer dan 1,2 miljoen barrières, waaronder dammen, stuwen en duikers. Veel daarvan zijn overbodig, maar blokkeren nog steeds de natuurlijke stroming van water, sediment en voedingsstoffen, en belemmeren de migratie van diersoorten. Dat draagt bij aan een forse achteruitgang van biodiversiteit.
Volgens de Europese Commissie wordt 42 procent van de Europese zoetwatervissen met uitsterven bedreigd, terwijl bijna twee derde kwetsbaar is. De Europese Natuurherstelverordening, die in 2024 in werking trad, stelt als doel om uiterlijk in 2030 minstens 25.000 kilometer aan rivieren weer vrij stromend te maken.
Ambitieuze doelstelling voor 2030
De huidige recordcijfers tonen dat het momentum groeit, maar de kloof met de doelstelling van 25.000 kilometer blijft groot. De komende jaren zal de inspanning dus aanzienlijk moeten toenemen om de Europese biodiversiteitsdoelstellingen tijdig te halen.
