Vanaf 21 november 2026 geldt een totaal Europees exportverbod op kunststofhoudend afval naar niet-OESO-landen. De maatregel moet de circulaire economie versterken, maar zonder bijkomende investeringen en beleidszekerheid dreigt ze een structureel knelpunt te worden.
Dat is de boodschap die Denuo en essenscia PolyMatters, de Belgische federaties van de afval- en recyclagesector en de kunststofproducenten en -verwerkers, naar voor brengen op het Plastic Matters-event in Brussel.
Capaciteitstekort als kernprobleem
De EU beschikt vandaag over zo’n dertien miljoen ton recyclagecapaciteit voor kunststoffen. In de afgelopen drie jaar ging echter ongeveer één miljoen ton capaciteit verloren. Tegelijk exporteert Europa nog steeds circa 1,5 miljoen ton kunststofhoudend afval per jaar buiten de eigen grenzen. Vanaf november 2026 moet dat volume volledig binnen Europa worden verwerkt, terwijl de bestaande infrastructuur daarvoor ontoereikend is.
De noodzakelijke investeringen blijven vooralsnog uit. Een belangrijke oorzaak is de beperkte beleidshorizon: vanaf 2029 wordt export naar niet-OESO-landen opnieuw mogelijk onder strikte voorwaarden. Die onzekerheid, gecombineerd met hoge energieprijzen en complexe vergunningstrajecten, maakt Europa weinig aantrekkelijk voor kapitaalintensieve projecten met lange terugverdientijden.
Druk op recyclaat en concurrentiekracht
De gevolgen reiken verder dan de recyclagesector alleen. De EU verwerkt jaarlijks meer dan 54 miljoen ton kunststoffen, waarvan het grootste deel nog steeds uit virgin materiaal bestaat. Voor kunststofverpakkingen bedraagt de recyclagegraad vandaag rond veertig procent. Tegelijk treden de komende jaren verplichtingen rond gerecycleerde inhoud in werking via de Packaging and Packaging Waste Regulation. Zonder voldoende recyclagecapaciteit komt de beschikbaarheid van kwalitatief recyclaat onder druk.
Overbruggingsmaatregelen noodzakelijk
Denuo en essenscia PolyMatters pleiten voor tijdelijke overbruggingsmaatregelen en een realistische transitieplanning. Zonder coherent industrie- en investeringsbeleid dreigen investeringen te verschuiven naar regio’s met meer investeringszekerheid. De circulaire economie voor kunststoffen raakt rechtstreeks aan de concurrentiekracht van de Europese industrie en aan strategische autonomie rond grondstoffen. De kernvraag is niet of Europa ambities formuleert, maar of het de economische voorwaarden creëert om die te realiseren.
lees ook
Vier landen bundelen krachten voor duurzamere verpakkingen in Europa
