Vanaf 1 januari 2026 veranderen in Vlaanderen verschillende regels rond afvalbeheer en bodeminformatie. De maatregelen moeten leiden tot minder restafval, betere sortering en meer transparantie bij vastgoedtransacties. OVAM zet de belangrijkste wijzigingen op een rij.
Verplichte gft-inzameling in elke Vlaamse gemeente
Vanaf 2026 moet elke Vlaamse gemeente groente-, fruit- en tuinafval apart inzamelen. De verplichting bestond al sinds 1 januari 2024, maar gemeenten konden uitstel krijgen tot 1 januari 2026. Die overgangsperiode loopt nu af.
Gemeenten die de aparte gft-ophaling niet tijdig organiseren, riskeren zware gevolgen. Hun restafval kan onder een verbrandingsverbod vallen en afval dat toch wordt verbrand, wordt dubbel belast. De maatregel moet het aandeel restafval verlagen en de verwerking van gft-afval stimuleren. Na verwerking kan dit afval dienen als compost of als grondstof voor biogas.
Facturatie van bedrijfsrestafval per kilogram
Ook voor bedrijven verandert er vanaf 2026 iets fundamenteels. Afvalophalers moeten bedrijfsrestafval voortaan factureren op basis van het effectief aangeboden gewicht. Vandaag betalen bedrijven vaak per lediging, ongeacht hoe vol de container is.
Door per kilogram te factureren, wil de overheid bedrijven aanzetten om beter te sorteren en minder restafval te produceren. De maatregel werd al in 2023 goedgekeurd, maar gaat pas op 1 januari 2026 van kracht. OVAM werkte samen met de sector een afsprakenkader uit om deze overstap praktisch mogelijk te maken. In de eerste maanden ligt de focus bij controles vooral op informeren en sensibiliseren. De wijziging past binnen de doelstelling om het bedrijfsrestafval tegen 2030 met 30 procent te verminderen.
Gelijke heffingen voor huishoudelijk en bedrijfsrestafval
Vanaf 2026 worden de milieuheffingen voor het verbranden van huishoudelijk en bedrijfsrestafval gelijkgeschakeld. Lokale besturen en bedrijven betalen dan hetzelfde bedrag per ton restafval.
Gemeenten die sterk inzetten op afvalpreventie en sortering, profiteren van lagere kosten. Gemeenten die achterblijven, betalen meer. Zo wordt het principe ‘de vervuiler betaalt’ concreter toegepast en ontstaat een extra stimulans om in te zetten op gft-inzameling, gewichtsdiftar en andere afvalarme maatregelen.
Bodemattesten enkel nog via het Vastgoed Informatie Platform
Wie vanaf januari 2026 een bodemattest nodig heeft, kan dat alleen nog aanvragen via het Vastgoed Informatie Platform. Dit digitale platform bundelt vastgoedinformatie en vereenvoudigt het aanvragen en raadplegen van attesten.
Het bestaande OVAM-loket voor bodemattesten wordt uitgefaseerd. Het bodemattest blijft wel verplicht bij elke overdracht van een grond of gebouw in Vlaanderen. De nieuwe werkwijze moet zorgen voor meer efficiëntie en duidelijkheid bij vastgoedtransacties.
lees ook
Strenger stappenplan voor impactbeoordeling bedrijfsafvalwater van kracht
