Nieuwe hydromorfologiekaart moet herstel van Vlaamse waterlopen versnellen

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) lanceert een nieuwe hydromorfologiekaart die de structuurkwaliteit van Vlaamse waterlopen in kaart brengt. De dataset combineert terreinwaarnemingen met bestaande databronnen, GIS-analyses en machine learning, en moet waterbeheerders helpen bij het herstel van waterlopen en de aanpak van klimaatverandering.

Een gezonde waterloop heeft niet enkel proper water nodig, maar ook een goede structuurkwaliteit. Natuurlijke oevers, bochten, stroming en voldoende ruimte voor water en natuur bepalen mee of planten en dieren er kunnen gedijen en of de omgeving bestand is tegen droogte en hevige regen. De VMM ontwikkelde daarom een nieuwe dataset voor Vlaamse en lokale eerste orde waterlichamen die een gebiedsdekkend beeld geeft van die hydromorfologische toestand.

Hybride meetstrategie combineert data en terreinwerk

De nieuwe kaart komt tot stand via een hybride meetstrategie. In plaats van uitsluitend te vertrouwen op arbeids- en tijdsintensieve veldinventarisaties, combineert de VMM gerichte terreinwaarnemingen met bestaande databronnen, GIS-analyses en machine learning. Die aanpak levert twee belangrijke voordelen op.

Doordat extra databronnen worden toegevoegd, kan het aantal veldinventarisaties beperkt blijven, wat tijd en middelen bespaart. Bovendien worden onzekerheden in de data beter zichtbaar: waar gegevens verouderd zijn of modelberekeningen onduidelijk blijven, kunnen gerichte veldwaarnemingen alsnog uitsluitsel bieden.

Hulpmiddel voor beleidsmakers en onderzoekers

Waterbeheerders, beleidsmakers en wateronderzoekers kunnen de kaart gebruiken om knelpunten sneller te lokaliseren, terreinbezoeken beter voor te bereiden en de mogelijke meerwaarde van herstelmaatregelen in te schatten. De dataset is raadpleegbaar via het dashboard oppervlaktewaterlichamen van de VMM, waar gebruikers per waterlichaam de hydromorfologische gegevens kunnen bekijken.

Vooruitblik

Met deze kaart wil de VMM een instrument aanreiken dat concrete herstelprojecten van waterlopen mee ondersteunt en bijdraagt aan klimaatbestendige valleien. Voor wie meer gedetailleerde hydromorfologische data nodig heeft voor een specifiek project, voorziet de VMM bijkomende ondersteuning via haar team waterkwaliteitsmodellering.