Volle Grond realiseert stadslandbouw op daken en in buurten

Stel je een stad voor met daken vol groen, dieren en planten die je er niet verwacht. Een plek waar bewoners tuinieren, ontspannen en samenkomen. Dat is geen toekomstbeeld, maar dagelijkse realiteit bij Volle Grond. De organisatie ontwikkelt en begeleidt stadslandbouwprojecten die inzetten op biodiversiteit, klimaatadaptatie en lokale voedselproductie.

Dakboerderij in Antwerpen als uithangbord voor stadslandbouw

Volle Grond startte in 2012 als zelfplukboerderij in Tielrode en groeide uit tot pionier in daklandbouw. Op het oude pakhuis PAKT in het Antwerpse Groen Kwartier realiseerde de organisatie een dakboerderij van 1.800 m². Daar beheren 120 dakboeren samen de moestuin.

De site trekt jaarlijks zo’n 4.000 bezoekers. Scholen volgen workshops, bedrijven organiseren brainstormsessies en dakwandelingen brengen stadsbewoners in contact met lokale voedselproductie. Rond het gebouw ontstond bovendien een wekelijkse boerenmarkt. Vier biolandbouwers uit de stadsrand stemmen hun teelt op elkaar af en leveren seizoensproducten aan Antwerpse horeca.

Volgens Volle Grond ligt de focus niet op commerciële landbouw, maar op sociale en educatieve meerwaarde. Stadslandbouw fungeert als hefboom om stedelingen opnieuw te verbinden met natuur en een lokaal voedselsysteem.

Stadslandbouw als hefboom voor klimaatadaptatie

Groene daken bufferen water, verlagen hittestress en versterken biodiversiteit. Volle Grond vertaalt oude teelttechnieken naar hedendaagse toepassingen. Op PAKT wordt tot 200.000 liter regenwater opgeslagen in vaten en in de bodem.

Met gerecycleerde IBC-containers ontwikkelde de organisatie een modulair bakkensysteem. Water en potgrond worden gescheiden, waarna een wieksysteem het vocht naar de teeltlaag brengt. Een zonne-energiegedreven druppelaar en oya-pot zorgen voor efficiënte irrigatie. Door communicerende vaten wordt regenwater optimaal verdeeld.

Waar de draagkracht van het dak beperkter is, werkt Volle Grond met hooibalen. Daarop groeien seizoensgroenten zoals tomaten, courgettes en pompoenen. Het ingezakte hooi dient nadien als mulch. Deze combinatie van lowtech-oplossingen en slimme materialen maakt stadslandbouw technisch én economisch haalbaar.

Nieuwe dakboerderijen in Vlaanderen en daarbuiten

Na het succes in Antwerpen volgden nieuwe projecten. In 2025 startte een tweede dakmoestuin op het M HKA in Antwerpen. Ook in Mechelen werd 220 m² dak van een portierswoning ingericht. Daarnaast lopen trajecten in Vilvoorde, Roeselare en Rotterdam.

Volle Grond begeleidt het volledige proces: van eerste idee en ontwerp tot vergunningsaanvraag en beheer. Naast dakprojecten ondersteunt de organisatie ook participatieve moestuinen op de begane grond voor scholen, bedrijven en verenigingen.

Met meer dan tien jaar ervaring deelt Volle Grond haar expertise binnen een netwerk van 140 organisaties. Zo groeit stadslandbouw uit tot een structureel onderdeel van duurzame stadsontwikkeling.