Omgeving
Vlaamse natuur onder druk: oproep aan minister Brouns na nieuw INBO-rapport
Door Charlien Vanhout
· 2 min lezen
In het kort
- Natuurpunt en Groen roepen Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns op het natuurbeleid te versterken, na het nieuwste rapport van het INBO over beschermde natuur.
- Van de 46 onderzochte habitattypes in Vlaanderen verkeren er slechts twee in een gunstige staat, en tien habitattypes en negen soorten gaan verder achteruit.
- Waar grootschalig natuurherstel plaatsvond, keren soorten terug, zoals de boomkikker, de fint, de otter, de lepelaar en de roerdomp.
- Het INBO pleit voor een versnelling en schaalvergroting van de Blue Deal, het Vlaamse programma voor water vasthouden en droogtebestrijding.
De staat van de Europees beschermde natuur in Vlaanderen blijft zorgwekkend. Dat blijkt uit het nieuwste rapport van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Hoewel sommige soorten herstellen dankzij gerichte maatregelen, verkeren de meeste natuurtypes nog altijd in een ongunstige toestand.
Natuurpunt en Groen roepen minister van Omgeving Jo Brouns op om het natuurbeleid niet af te zwakken, maar net te versterken.
Vlaamse natuur onder druk: cijfers uit het INBO-rapport
Om de zes jaar rapporteren Europese lidstaten aan de Europese Commissie over de toestand van beschermde habitats en soorten. Voor Vlaanderen toont het rapport een gemengd beeld.
Van de 46 onderzochte habitattypes verkeren er slechts 2 in een gunstige staat. De overige 44 scoren matig tot zeer ongunstig. Daarnaast gaan 10 habitattypes en 9 soorten verder achteruit.
De belangrijkste oorzaken blijven stikstofneerslag, verdroging en versnippering van het landschap.
Waar natuurherstel werkt, keren soorten terug
Het rapport bevat ook positieve signalen. Waar Vlaanderen investeerde in grootschalig natuurherstel, zien onderzoekers duidelijke vooruitgang.
De boomkikker herstelde dankzij het aanleggen van poelen en het planten van hagen. Ook bosvogels zoals spechten en soorten zoals de boommarter gaan erop vooruit.
Grootschalige projecten zoals het Sigmaplan zorgden voor de terugkeer van soorten zoals de fint en de otter. Moerasvogels zoals de lepelaar en roerdomp tonen eveneens herstel.
Volgens het INBO bewijzen deze voorbeelden dat natuurherstel tijd vraagt, maar effectief kan zijn wanneer maatregelen structureel worden volgehouden.
Kritiek op mogelijke versoepeling natuurbeleid
Natuurpunt reageert scherp op recente uitspraken van minister Brouns over het mogelijk afzwakken van Europese natuurrichtlijnen. Volgens de organisatie toont het rapport net aan dat investeren in natuur loont.
Groen sluit zich daarbij aan en noemt een versoepeling van het natuurbeleid onverantwoord. De partij vraagt om de Europese Natuurherstelverordening om te zetten in concrete en afdwingbare Vlaamse beleidsdoelen.
De organisaties pleiten voor uitbreiding, verbinding en versterking van natuurgebieden, zodat natuur niet alleen biodiversiteit beschermt, maar ook bijdraagt aan klimaatadaptatie.
Blue Deal en waterbeleid cruciaal voor Vlaamse natuur
Het INBO benadrukt ook het belang van waterbeheer. Het pleit voor een versnelling en schaalvergroting van de Blue Deal, het Vlaamse programma dat inzet op water vasthouden en droogtebestrijding.
Door water beter te bufferen en milieudruk – zoals stikstof en pesticiden – structureel te verlagen, kan Vlaanderen zijn natuur weerbaarder maken tegen klimaatverandering.
Natuurbeleid is daarmee niet alleen een ecologische kwestie, maar ook een maatschappelijke investering in gezondheid, waterveiligheid en leefkwaliteit.
Charlien Vanhout Redacteur
Charlien Vanhout schrijft sinds 2024 voor Ecotips over elektrische mobiliteit en circulair ondernemen, van de opmars van de elektrische bedrijfswagen tot de 3.165 laadpunten die Equans in Waalse gemeenten installeert. Ze schreef over microplastics in kauwgom en in het afvalwater van de vaatwasser, en over de campagnes van OVAM rond circulair bouwen en voedselverlies.
Alle artikels van Charlien Vanhout
Nu in het magazine: Ecotips 26.05
De Efteling: klimaatneutraal sprookje
