Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel en schoenmakers van La Monnaie/De Munt stellen op de Milan Design Week een prototype voor dat volledig uit zuiver mycelium bestaat. De schoen gaat verder dan een leervervanger: de zool draagt mee op basis van het materiaal zelf, zonder versterking.
Het prototype markeert een samenwerking tussen onderzoeker en ontwerper Lars Dittrich van de VUB en hoofdschoenmaker Marie De Ryck van De Munt. Het project bouwt voort op onderzoek naar schimmelmaterialen en maakt deel uit van het door FWO gefinancierde MycoMatters-programma.
De schoen moet tonen hoe biologie en ambacht elkaar kunnen versterken in een functioneel ontwerp. Daarbij spelen zowel materiaalprestaties als maakbaarheid een rol, van het kweken van het mycelium tot de afwerking van de laars.
Van schimmelnetwerk naar draagbare schoen
De onderzoekers gebruiken mycelium, het wortelachtige netwerk van schimmels, als structureel onderdeel van de schoen. De zool bestaat uit myceliumvellen die aan elkaar zijn gehecht tot één dichte constructie, waardoor ze draagkracht krijgt zonder extra versteviging.
Dat vraagt een andere aanpak dan mycelium als oppervlaktemateriaal of vervanger voor leer. Volgens het team herdefinieert het project hoe levende materialen in ontwerp kunnen worden ingezet, omdat het niet blijft bij substitutie maar inzet op constructie.
Twee jaar ontwikkeling tussen lab en atelier
Het team werkte twee jaar lang aan het prototype via een iteratief proces. De grootste uitdaging was om een materiaal dat in platte vellen groeit om te vormen tot een driedimensionale zool die gewicht kan dragen.
Daarvoor koos Lars Dittrich twee schimmelstammen met verschillende eigenschappen. De ene levert een schuimachtig, vormbaar materiaal voor de zool, terwijl de andere een elastischer, leerachtig vel maakt voor het bovenmateriaal.
Marie De Ryck benadrukt dat de eerste materiaalmonsters technisch nog tekortschoten, maar dat de vooruitgang veelbelovend was. De samenwerking bracht de praktijkervaring van De Munt terug naar het lab en past binnen de Green Opera-strategie van het operahuis.
lees ook
Mycomateriaal: duurzame verpakking geïnspireerd door de natuur
