Naar de inhoud

Ook van ForLink: ITdaily · Schoolit

Nieuwsbrief Mijn account

Omgeving

Landbouw blijft bepalende factor in vervuiling van oppervlaktewater

Door Ecotips redactie

· 2 min lezen

Tractor met brede spuitboom bespuit groene gewasrijen op een akker bij zonsondergang.

In het kort

  • De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) meldt dat nutriënten uit landbouw de waterkwaliteit in Vlaanderen onder druk houden, volgens de metingen over het meetjaar 2024-2025.
  • In landbouwgebied overschrijdt 38 procent van de meetpunten de Europese nitraatnorm van 50 mg/l, in MAP6-gebieden is dat 32 procent.
  • 60 procent van de meetplaatsen haalt de streefwaarde voor orthofosfaat niet, en de kans op overschrijding is groter waar landbouw meer dan drie kwart van het landgebruik uitmaakt.
  • Volgens de VMM volstaan de huidige inspanningen niet voor de Europese waterkwaliteitsdoelen en is een structurele aanpak met meer preventie en risicobeheersing nodig.

De Vlaamse waterkwaliteit blijft onder druk staan door nutriënten afkomstig van landbouw. Dat blijkt uit de nieuwste metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) over het meetjaar 2024-2025. Ondanks enkele positieve signalen blijft de vervuiling door nitraat en fosfor in veel waterlopen te hoog, vooral in gebieden met intensieve landbouw.

Nitraat- en fosforwaarden blijven zorgwekkend

In landbouwgebied overschrijdt 38 procent van de meetpunten nog steeds de Europese norm voor nitraat (50 mg/l). In zogeheten MAP6-gebieden, waar het mestbeleid strenger is, ligt dat aandeel met 32 procent iets lager, maar nog steeds boven de doelstelling. Ook de fosforconcentraties blijven een probleem: 60 procent van de meetplaatsen haalt de streefwaarde voor orthofosfaat niet.

De metingen tonen een duidelijke link tussen de vervuilingsgraad van waterlopen en het aandeel landbouw in het omliggende gebied. Waar landbouw meer dan drie kwart van het landgebruik uitmaakt, is de kans op overschrijding van normen beduidend groter.

Effecten van het mestactieplan blijven voorlopig beperkt

Het zesde Mestactieplan (MAP6) legde bijkomende beperkingen en maatregelen op, zoals bufferstroken, aangepaste bemestingsregels en verhoogde controles in risicogebieden. In sommige zones is een lichte verbetering zichtbaar, vooral waar landbouwers intensiever begeleid worden. Toch blijft een bredere trend van verbetering voorlopig uit.

Factoren zoals intensieve teeltrotaties, bodemverdichting en toenemende weersextremen zorgen ervoor dat nutriënten snel kunnen uitspoelen naar waterlopen. Daardoor blijven pieken in vervuiling optreden, vooral na droge perioden gevolgd door regen.

Oproep tot structurele omslag in landbouwpraktijk

De VMM besluit dat de huidige inspanningen onvoldoende zijn om de Europese waterkwaliteitsdoelen te halen. Een structurele aanpak is nodig, met meer aandacht voor preventie, risicobeheersing en ondersteuning van duurzame teelttechnieken. Daarbij spelen ook bodemgezondheid, aangepaste bemesting en afspoelingsreductie een belangrijke rol.

Samenwerkingen met landbouwers en lokale besturen zijn cruciaal om gericht te werken aan probleemzones. Een duurzamer landbouwbeleid moet hand in hand gaan met betere bescherming van onze waterlopen.

Nu in het magazine: Ecotips 26.05

De Efteling: klimaatneutraal sprookje

Digitaal · € 59,50 Op papier · € 89,50