In Sint-Truiden onderzoekt proefcentrum ‘pcfruit’ of zonnepanelen boven fruitplantages gecombineerd kunnen worden met teelt. De energie kan worden gebruikt voor koelcellen van fruittelers, terwijl het onderzoek moet aantonen of de planten goed blijven groeien onder de panelen zonder veel productieverlies.
Onderzoek naar agrivoltaics in Vlaanderen
De panelen boven de frambozenplantage van pcfruit verschillen van klassieke zonnepanelen. Ze bestaan uit kleine, halfdoorzichtige paneeltjes die deels zonlicht doorlaten essentieel voor de groei van gewassen. Voor het experiment is gekozen voor frambozen, een soort die van nature minder licht nodig heeft.
Het project maakt deel uit van een breder onderzoek naar agrivoltaics, waarbij landbouwgrond zowel voor voedselproductie als energieopwekking wordt gebruikt. De samenwerking tussen KU Leuven, Boerenbond en pcfruit wil nagaan hoe landbouw en hernieuwbare energie elkaar kunnen versterken.
“Voeding is belangrijk, energie is belangrijk, dus waarom deze zaken niet combineren”, zegt Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). “De zonnepanelen wekken niet alleen energie op, ze beschermen het fruit ook tegen regen, hagel en zonnebrand.”
Dubbel gebruik van landbouwgrond
Landbouwgrond wordt steeds schaarser. Door zonnepanelen als overkapping boven gewassen te plaatsen, kan dezelfde oppervlakte dubbel worden benut. Volgens Brouns is dat een belangrijke stap richting duurzame voedselproductie.
Vandaag gebruiken fruittelers vaak plastieken regenkappen om gewassen te beschermen. Volgens gedeputeerde Inge Moors (CD&V) zouden zonnepanelen die overkappingen deels kunnen vervangen: “De agrivoltaics hebben minder impact op het landschap en passen beter in het Haspengouwse karakter.”
Kleinfruit als eerste testgewas
Het onderzoek start met kleinfruit, vooral frambozen. In Vlaanderen wordt op zo’n 70 hectare kleinfruit geteeld, waarvan 45 hectare in Limburg. Volgens Moors is het dan ook logisch dat het proefproject daar plaatsvindt: “Fruittelers staan open voor innovatie. Nu moeten we nagaan of deze technologie rendabel genoeg is.”
Volgens Dany Bylemans van pcfruit bieden de panelen meerdere voordelen. Ze beschermen de gewassen tegen zware regenval en verminderen het risico op schimmels die ontstaan door vocht. Toch is er een kanttekening: de panelen blokkeren deels het zonlicht, waardoor de opbrengst iets lager ligt. Bij frambozen zou het productieverlies beperkt blijven tot ongeveer 5 procent.
Volgende stap: zonnepanelen boven peren
Zonnepanelen boven perenplantages plaatsen is voorlopig minder rendabel. De productie zou daar met zo’n 20 procent dalen. Toch werken onderzoekers al aan nieuwe technologieën met doorzichtige zonnefolies die meer licht doorlaten.
“Tegen het volgende seizoen hopen we zo’n installatie boven een perenplantage te testen”, zegt Bylemans. “Door verschillende types panelen te vergelijken, kunnen we bepalen welke oplossing het best past bij de Belgische omstandigheden.”
lees ook
VUB plaatst meer dan 8.000 zonnepanelen in strijd tegen klimaatverandering
