Naar de inhoud

Ook van ForLink: ITdaily · Schoolit

Nieuwsbrief Mijn account

Circulair · Achtergrond

Industrieel afvalwater: Club Med als ideale basis voor gas en elektriciteit 

Door David Van Waeyenberghe

· 6 min lezen

Bruin, schuimend afvalwater in een zuiveringsbekken met metalen loopbrug en gebouw op de achtergrond.

Het (sterk) vervuild afvalwater van industriële en agrarische bedrijven hoeft niet enkel een kost te zijn. Het Waalse Anatis heeft een procedé ontwikkeld om dat afvalwater te gebruiken als grondstof voor gas en elektriciteit. De opwaardering van dat water zorgt voor een betere energiescore en minder kosten. En dat doet het bedrijf door een ‘Club Med’ voor bacteriën te maken. 

De techniek van Anatis, het gepatenteerde Anyole-proces, mag dan recent zijn, het bedrijf bestaat al enkele jaren. “Anatis bestaat intussen bijna twaalf jaar. In de beginfase wilden we in de eerste plaats een oplossing brengen voor het opwaarderen van mest in de landbouw”, legt Raphaël Anciaux uit. De business developer van Anatis neemt ons mee in een gesprek over hoe mest en afvalwater de ideale grondstoffen kunnen zijn voor elektriciteits- en warmteproductie.  

Meer dan mestwarmte 

“Elk bedrijf heeft mogelijkheden om eigen elektriciteit te maken. In dit geval halen we gas uit afvalstoffen. Ons oorspronkelijke idee was om mest van landbouwbedrijven op te waarderen. We hebben in dat opzicht een biomethaaninstallatie ontwikkeld, maar merkten al snel dat de toepassing met afvalwater een positief effect kon hebben op meerdere industrieën. Daarom hebben we ongeveer vijf jaar geleden het procedé aangepast zodat we nu een oplossing kunnen bieden voor vloeibaar afvalwater. Het principe is hetzelfde. Net als afvalwater met mest en dergelijke, is industrieel spoelwater belast met organische stoffen. Het zijn die stoffen die we via het Anyole-proces omzetten naar gassen.” 

Glimlachende man in donkerblauw poloshirt met gekruiste armen op een pad in het groen
Raphaël Anciaux – Anatis

Club Med voor bacteriën 

Anatis onderzocht de ideale omstandigheden om organische stoffen en bacteriën te laten gedijen. Dat bleek het best te lukken bij een constante temperatuur van om en bij 37 graden. “We hebben als het ware een Club Med voor bacteriën ontworpen. In die club krijgen de bacteriën een full time open bar, de beste situatie om te leven. Daardoor kunnen wij dan weer het afvalwater optimaal zuiveren. Met het organisch afval en door de bacteriën in een anaerobe situatie kunnen we gas en warmte opwekken. Gas dat op zijn beurt de basis is om elektriciteit op te wekken.” 

We hebben een Club Med voor bacteriën ontworpen. Daardoor kunnen we het afvalwater optimaal zuiveren.

Raphaël Anciaux – Business developer Anatis

Een bijkomend pluspunt is dat het water ter plaatse wordt gezuiverd van afval. “We hebben de installaties om het water te zuiveren en te hergebruiken in het bedrijf. De circulariteit staat ook hier voorop. Als bedrijf zijn we eerder klein, maar over heel het land werken we met strategische partners, Eloy in Luik om er maar één te noemen. Zij hebben ervaring in ‘gewone’ waterzuiveringssystemen. Voor andere, meer specifieke systemen kunnen we beroep doen op verschillende partners. Eén ervan is Cebedeau, verbonden aan de universiteit van Luik.” 

Voedingsindustrie 

Een logische stap voor Anatis bleek die van de landbouw naar de voedingsindustrie. Het bedrijf plaatste aan de beroemde brouwerij van Orval een installatie. “We trokken de lijn door en contacteerden andere brouwerijen. Alleen, vanuit verschillende hoeken in de voedingsindustrie bleek er interesse in ons Fluid Anyole-systeem. Die bedrijven bleken over complexer afvalwater te beschikken, met meer vetten in. Dat ging om makers van sauzen of kazen, maar ook bedrijven van voedingssupplementen op basis van planten. Dat afval bezit uiteraard ook een organische belasting en voor hen is het nog moeilijker om een oplossing te vinden voor dat afvalwater.” 

Schema: afvalwater van de voedingsindustrie wordt via Fluid Anyole tot biogas, dat stroom en warmte levert.

Voor veel bedrijven is net dat afvalwater een probleem om aan de nodige milieuvergunningen te geraken. Heel wat bedrijven zullen hun aanvraag de komende maanden moeten indienen, terwijl de normen steeds strenger worden. Dat geldt niet alleen voor water, maar het is wel één van de grote pijlers. “Hoe complexer en organisch het afvalwater is, hoe gemakkelijker wij een oplossing kunnen bieden. Dat klinkt paradoxaal, maar dat is het niet. Voor gewone waterzuivering is vet bijvoorbeeld een heel groot probleem. Voor ons is dat net de basis waarin veel energie vervat zit. Dus kunnen wij met vervuild en problematisch afvalwater iets heel nuttig doen.” 

Verder dan voeding 

Anatis zit in de lift en dus verlegt het bedrijf de grenzen. Het gaat niet langer om de voedings- en landbouwindustrie alleen. “Elk bedrijf met belast afvalwater kan bij ons terecht. Ondertussen werken we samen met ruim twintig bedrijven. Het merendeel ligt in Wallonië en één zelfs in Noord-Frankrijk en Luxemburg. Er lopen verschillende offertes, meer dan wat we durfden dromen. Ergens is dat logisch. De kosten voor energie swingen de pan uit. De bedrijfsleiders beseffen dat ze elke manier om duurzaam en energievriendelijker te zijn, moeten gebruiken.” 

Hoe complexer en organischer het afvalwater, hoe gemakkelijker wij een oplossing kunnen bieden.

Raphaël Anciaux – Business developer Anatis

Raphaël Anciaux geeft graag het voorbeeld van een Luikse brouwerij. “De bedrijfsleider vond ons systeem interessant, maar koos er toch voor om elke dag het afvalwater met een vrachtwagen naar een zuiveringsinstallatie te brengen. Anderhalf jaar later kwam hij terug, want de kosten liepen zo hoog op. Dus zijn we met hen aan de slag gegaan. We hadden in tussentijd onze technieken verfijnd zodat we hen een perfecte oplossing konden bieden. En zo gaat het bij veel bedrijven die oorspronkelijk geen interesse hadden in een eigen zuiveringssysteem. Zij zien nu in dat ze van een minpunt, het afval, een echte meerwaarde kunnen maken in de vorm van energie.” 

80 procent schoner water 

Afhankelijk van de samenstelling van het afvalwater kan Anatis datzelfde effluent tot minstens tachtig procent schoner maken. “Veel hangt af van de organismen in het water. Bij brouwerijen loopt het op tot zelfs 95 procent, serum van de kaasmakerij is ongeveer 80 procent zuiverder. Dat water mag wettelijk bepaald in slechts een beperkt aantal gevallen worden hergebruikt. Zo zijn er klanten die met het gezuiverde water het wagenpark schoon houden. Het water gebruiken voor dagdagelijks gebruik, dat kost op dit moment nog te veel. Dat komt omdat er naast ons proces nog heel wat meer zuiveringen bij komen kijken. In de meeste gevallen heeft dat helemaal geen zin.” 

Luchtopname van de abdij van Orval met een groot grasveld voor de gebouwen, omringd door bos.
Brouwerij Orval, waar Anatis uit afvalwater energie weet te halen

Maatwerk 

Bedrijven die met Anatis in zee willen, moeten rekening houden met een traject van maanden en zelfs jaren. “Elk bedrijf is anders en dat geldt ook voor het afvalwater. Voor elk type is een andere benadering nodig en die kunnen we pas bepalen na grondige analyses, besprekingen met ingenieurs, enzovoort. Zo kan het ene afvalwater 50 kubieke meter gas opwekken en het andere ‘slechts’ 30. Dat heeft gevolgen voor de warmtekrachtkoppeling (WKK) die we daaraan koppelen om het gas te opwaarderen. We gebruiken elke vorm van energie. Zo recupereren we de warmte van de WKK om bijvoorbeeld de bacteriën constant op 36 graden te houden of voor het bedrijf zelf.” 

Brouwerij van Orval 

Afvalwater omzetten in iets positief, heeft volgens Raphaël Anciaux een meerwaarde op heel het bedrijf. Hij neemt er graag het voorbeeld bij van de brouwerij van Orval. “Door gebruik te maken van ons systeem is Orval erin geslaagd om de totale energetische balans met tien procent te verlagen. De brouwerij had al een zuiveringsinstallatie voor hun bierafdeling. Omdat de belasting van het afvalwater van de kaasafdeling zoveel groter is, moesten ze dat afval via vrachtwagens naar Frankrijk vervoeren. Dat waren allemaal extra bijkomende kosten die in feite niet nodig waren.” 

Vier jaar geleden kwam Orval bij Anatis terecht. “Uit de gesprekken bleek snel dat ze een integratie wilden van beide afvalwaters. Dus ook van het zwaar belaste effluent uit de kaasafdeling. In ons systeem is vet leven, dat kunnen we opwaarderen en er gas mee maken. Via dat gas kan dan weer elektriciteit worden opgewekt. Net door onze samenwerking met Orval zijn we ook tot bij andere producenten in de voedingssector uitgekomen.” 

David Van Waeyenberghe Voormalig journalist

David Van Waeyenberghe schreef tussen september 2022 en juli 2024 meer dan 600 artikels voor Ecotips, vooral over omgeving, energie, mobiliteit en de circulaire economie.

Alle artikels van David Van Waeyenberghe

Nu in het magazine: Ecotips 26.05

De Efteling: klimaatneutraal sprookje

Digitaal · € 59,50 Op papier · € 89,50