Landbouw en biodiversiteit hoeven elkaar niet uit te sluiten. Onderzoek van de VUB en UCLouvain toont aan dat een wildere vorm van landbouw, agriwilding, meer vlindersoorten herbergt dan traditionele natuurgebieden.
Wereldwijd daalt de gemiddelde populatiegrootte van wilde dieren al decennia lang. De afgelopen vijftig jaar kromp die met 75 procent. Ook in Vlaanderen zijn de signalen zorgwekkend: twee derde van de hommelsoorten is bedreigd of verdwenen, en dagvlinders gaan al jarenlang sterk achteruit.
Een wildere vorm van landbouw
Agriwilding combineert voedselproductie met natuurontwikkeling via een gevarieerde mix van meerjarige gewassen, fruit- en notenbomen, struiken, soortenrijke graslanden en kleine landschapselementen zoals poelen en greppels. De bodem blijft permanent bedekt, wat erosie vermindert, koolstofopslag bevordert en het bodemleven versterkt. Wilde planten krijgen een plaats naast teeltgewassen, wat een gevarieerd landschap oplevert dat tal van dier- en plantensoorten ondersteunt.
De onderzoekers bestudeerden de vlinderfauna in De Wildernis, een vijftien jaar oud agriwilding-systeem van twee hectare in het Pajottenland. De resultaten zijn opvallend: het systeem herbergt 30 van de 39 regionale dagvlindersoorten en doet het daarmee beter dan zowel conventionele landbouwgebieden als onderzochte natuurgebieden. Bij nachtvlinders is de soortenrijkdom vergelijkbaar met die in natuurgebieden. Bovendien telt men er tot zes keer meer vlinders dan in conventioneel landbouwgebied.
Kansen voor het landbouwbeleid
De onderzoekers zien agriwilding als een aanvulling op bestaand natuurbeleid. Vandaag worden landbouwers vaak vergoed voor tijdelijke maatregelen of wordt grond uit productie genomen. Agriwilding biedt een alternatief waarbij natuurherstel en voedselproductie samengaan. VUB-professor Franky Bossuyt benadrukt dat het beschermde natuur niet vervangt, maar wel een waardevolle aanvulling vormt in gebieden waar ruimte schaars is. Gerichte subsidies kunnen landbouwers helpen biodiversiteit te herstellen én economisch actief te blijven.
De studie verscheen in het wetenschappelijk tijdschrift Biological Conservation.
lees ook
(On)kruid lanceert crowdfunding voor meer natuurherstel bij boeren
