De druk op landbouwsystemen neemt toe door klimaatverandering en strengere regels rond chemische middelen. Daarom werken Belgische en Noord-Franse onderzoekers binnen het Interregproject Biocontrol 4.0 aan innovatieve alternatieven voor gewasbescherming. Tijdens een bijeenkomst bij Viaverda in Oost-Vlaanderen werden de eerste veelbelovende resultaten voorgesteld.
Van ziektedruk tot digitale voorspellingen
Biocontrol 4.0 bestaat uit zeven deelprojecten. Eén daarvan is Trans-Control, gecoördineerd door Viaverda. Dit project ontwikkelt biocontrolemiddelen tegen schimmels en insecten, en digitale tools die voorspellen waar en wanneer bescherming nodig is.
Klimaatverandering zorgt voor grotere ziektedruk en meer plagen. Droogte vergroot insectenschade; vocht bevordert schimmelvorming. Preventieve gewasbescherming gebeurt nu vaak volgens een vast schema, waardoor middelen soms onnodig ingezet worden. Digitale modellen die weerdata combineren met ziektedruk moeten dit preciezer maken.
Biologische alternatieven onder druk
Niet alleen chemische middelen verdwijnen. Ook sommige biologische toepassingen zoals koper tegen appelschurft staan ter discussie. Onderzoekers ontwikkelden een biofungicide, maar bij nat weer bleek dit niet werkzaam tegen een andere schimmel (Elsinoe pyri). Zo toont het veranderende klimaat de kwetsbaarheid van biologische oplossingen.
Ook het gebruik van natuurlijke vijanden zoals roofinsecten tegen bladluizen staat onder druk. Nieuwe invasieve soorten bedreigen hun populatie, wat de effectiviteit vermindert.
lees ook
Gaan we binnenkort ook landbouwgewassen vaccineren?
Praktijktests op prei, ui en aardappel
Op de proefvelden test Viaverda toepassingen in realistische omstandigheden. Voorbeelden zijn:
- Trips op prei en ui: Deze droogtegevoelige plaag wordt bestreden met roofmijten of spinosad. Dat laatste is vaak het enige doeltreffende toegelaten insecticide in Vlaanderen.
- Valse meeldauw en phytophthora: Schimmelziekten in uien en aardappelen worden bestreden met biostimulanten en etherische oliën. Tegelijk wordt onderzocht of sporen al in de bodem aanwezig zijn, zodat onnodig sproeien kan worden vermeden.
- Rassenkeuze: Sommige resistente rassen zijn effectiever tegen ziekten, maar minder aantrekkelijk voor verwerking of consument.
Onderzoek én educatie
Via het luik Trans-training worden de bevindingen uit Biocontrol omgezet in lesmateriaal en opleidingen. Die zijn bedoeld voor actieve boeren én het onderwijs. De samenwerking tussen kenniscentra en onderwijsinstellingen speelt hierbij een sleutelrol.
“Sommige producten werken goed in het lab, maar pas op het veld zie je of ze echt nuttig zijn”, zegt Louis Lippens van Viaverda. “Daarom testen wij alles in de praktijk en zorgen onze partners voor de vertaalslag naar educatie.”
