De stad Genk test een opvallende nieuwe aanpak tegen sluikstorten. Langs twee straten zijn bermen officieel aangeduid als ‘Beschermde berm’, met borden die doen denken aan erfgoed- en natuursites. Het proefproject werpt zijn vruchten af: na zes maanden ligt er in die bermen ruim een kwart minder zwerfvuil.
Bermen krijgen nieuwe betekenis
De proef loopt langs de Putwijerstraat en de Wintergroenstraat, in de wijk Sledderlo. Om de zoveel meter staan borden die aangeven dat het om een beschermde berm gaat. Volgens schepen van Technische Uitvoerende Diensten Erhan Yilmaz is de locatie bewust gekozen. Sledderlo geldt als een hotspot voor zwerfvuil en sluikstorten.
Door de bermen expliciet te benoemen als waardevolle natuurstroken wil de stad het gedrag van voorbijgangers beïnvloeden. Wie de borden ziet, denkt volgens de stad sneller twee keer na voor afval achter te laten.
Inspiratie uit Nederland
De aanpak is geïnspireerd op een gelijkaardig experiment in Nederland, waar de methode al eerder positieve resultaten opleverde. Ook in Genk blijkt het effect duidelijk meetbaar. Na een half jaar is de totale hoeveelheid zwerfvuil met meer dan 25 procent gedaald.
Opvallend is vooral de sterke afname van blikjes, die vaak achteloos uit autoramen worden gegooid. Dat wijst erop dat de visuele ingreep vooral impulsgedrag weet af te remmen.
Gedrag centraal in de aanpak
De borden werden ontwikkeld door het gedragsbureau Fama Volat. Ze maken gebruik van herkenbare visuele frames die doen denken aan toeristische erfgoedborden, zoals die ook bij beschermde sites worden gebruikt.
Volgens de stad is dat geen toeval. Door de berm een statuut te geven, verandert de perceptie: het wordt geen anonieme groenstrook meer, maar een kwetsbaar stukje natuur waar zorg voor nodig is.
Bermen als cruciale natuurverbindingen
Genk benadrukt dat bermen een onderschatte rol spelen voor biodiversiteit. Ze herbergen tal van planten en insecten en functioneren als verbindingszones voor dieren. Wanneer alle bermen in België samen worden bekeken, vormen ze zelfs het grootste aaneengesloten natuurgebied van het land.
Sensibilisering blijft volgens de stad essentieel. Sluikstorten is in de eerste plaats een gedragsprobleem, waarvoor herhaling en bewustmaking nodig blijven. De stad sluit dan ook niet uit dat het concept van beschermde bermen op termijn wordt uitgebreid naar andere locaties.
lees ook
Burgers sporen zwerfvuil op met AI dankzij River Watchers
