Vlaanderen neemt een duidelijke voortrekkersrol op in Europa met een nieuw regelgevend kader voor innovatief en duurzaam varen. Op vrijdag 9 januari keurde de Vlaamse Regering definitief het besluit over innovatief varen goed. Daarmee ontstaat voor het eerst een structurele juridische basis voor geautomatiseerd varen, afstandsbesturing en alternatieve aandrijfsystemen in de binnenvaart.
Innovatief en duurzaam varen in Vlaanderen krijgt rechtszekerheid
Tot nu toe waren innovatieve vaartoepassingen vooral mogelijk via tijdelijke proefprojecten. Het nieuwe besluit maakt de overstap naar structurele toepassing mogelijk, zonder in te boeten op veiligheid. Bedrijven die investeren in digitalisering, automatisering en verduurzaming van de binnenvaart weten voortaan waar ze aan toe zijn.
Volgens Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Havens Annick De Ridder biedt het kader duidelijkheid én ruimte voor innovatie, terwijl veiligheid centraal blijft staan.
Van proefproject naar praktijk, met veiligheid als basis
De afgelopen jaren verzamelde Vlaanderen ervaring met geautomatiseerd en op afstand bestuurd varen via proeftrajecten. Die hebben aangetoond dat verschillende technologieën voldoende rijp zijn voor bredere toepassing. Het nieuwe kader maakt dat mogelijk, op voorwaarde dat elk innovatief vaartuig minstens even veilig is als een conventioneel schip.
Een onafhankelijke Commissie van Deskundigen beoordeelt dit gelijkwaardige veiligheidsniveau. Ook waterwegbeheerders en havenbedrijven worden betrokken, zodat rekening wordt gehouden met lokale infrastructuur en omstandigheden.
Innovatie en vergroening versterken elkaar
Het besluit brengt verschillende vormen van vernieuwing samen in één coherent geheel. Naast automatisering en afstandsbesturing vallen ook alternatieve aandrijvingen onder het nieuwe kader. Die combinatie is bewust gekozen: technologische innovatie en verduurzaming gaan hand in hand en versterken elkaar.
Door beide samen te reguleren, versnelt Vlaanderen niet alleen de digitalisering van de binnenvaart, maar ook de overstap naar schonere aandrijfsystemen.
Vlaanderen als Europese pionier
Op Europees niveau lopen regelgevingstrajecten voor geautomatiseerd varen nog achter op de technologische ontwikkelingen. Vlaanderen kiest er bewust voor om niet af te wachten en neemt een pioniersrol op. Daarmee positioneert de regio zich als betrouwbare en vooruitdenkende partner voor de binnenvaartsector. Na publicatie in het Belgisch Staatsblad treedt het besluit officieel in werking.
