Vlaamse melkveehouders zetten steeds vaker klimaatscans in om hun klimaatimpact te verkleinen. Het KLIMREK-programma van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) en de Boerenbond begeleidt boeren met praktisch advies. Vooral aanpassingen in veevoeding, veebeheer en bodemgebruik blijken effectief.
Klimaatimpact van melkproductie in Vlaanderen
Uit de klimaatscans van ruim 300 Vlaamse melkveehouders blijkt een gemiddelde uitstoot van 1 kilogram CO2-equivalent per liter melk. Daarmee behoren zij internationaal tot de betere resultaten. Toch wil KLIMREK de voetafdruk verder verlagen met begeleiding op maat.
Anne-Sophie Sacré (ILVO) licht toe dat melkveehouders vooral impact hebben via:
- Veevoederbeheer: meer eigen teelt van kwaliteitsvoer.
- Veebeheer: gezonde dieren die langer melk produceren.
- Mestopslag: complexer en vaak investeringsintensief.
Volgens Lode Ceyssens (Boerenbond) ligt de kracht van KLIMREK niet enkel in de berekeningen, maar in het persoonlijke advies dat aansluit bij elk bedrijf.
Praktische ervaringen van Vlaamse melkveehouders
De aanpak verschilt per boer, maar de kern blijft: kleine, dagelijkse keuzes maken een groot verschil.
Zo beperken Jan en Kathleen uit Essen, met hun 300 koeien, het gebruik van geïmporteerde soja en kiezen ze voor zoveel mogelijk lokaal geteeld voer. Gras en maïs worden aangevuld met restproducten zoals perspulp en bierbostel. Hun consulent benadrukt dat elke dag 55 à 60 kilo voer per koe dus een grote hefboom vormt voor de klimaatimpact. Het weer blijft wel een bepalende factor: door droogte lag hun grasopbrengst lager en was de maïs sneller rijp, wat de kwaliteit van het rantsoen beïnvloedde.
In Poppel kiest melkveehouder Ben Versteynen voor een andere insteek: hij focust op een gezonde bodem en kringlooplandbouw. Door kruidenrijk grasland, minder kunstmest en het gebruik van veldbonen en triticale in plaats van soja, verbetert hij zowel de bodemvruchtbaarheid als de voederkwaliteit. Zijn samenwerking met natuurverenigingen en de toepassing van de bokashi-fermentatiemethode zorgen ervoor dat hij minder externe inputs nodig heeft en tegelijk CO2 vastlegt in de bodem.
Beide voorbeelden tonen dat er geen uniform pad is: sommige boeren zetten vooral in op voeroptimalisatie, anderen op bodemkwaliteit en kringlooplandbouw. Het resultaat is wel hetzelfde: een lagere voetafdruk en vaak ook lagere kosten.
Toekomst van klimaatscans in de landbouw
Naast melkveehouderij worden klimaatscans momenteel getest in akkerbouw en de varkenssector. Ook voor groenten, fruit en vleesvee volgen projecten. De uiteindelijke toepassing hangt af van sectorinitiatieven en mogelijke financiële prikkels voor boeren.
Bron: VRT NWS – Vlaamse boeren proberen via klimaatscans voetafdruk van hun melk te verkleinen
