Onderzoek in 224 Mechelse tuinen bewijst dat verharding de nachtelijke temperatuur meetbaar doet stijgen, terwijl gras en struiken de stad sneller laten afkoelen. Het verschil tussen de meest betegelde en groenste tuinen loopt op tot meer dan een halve graad.
Stad Mechelen, Natuurpunt en de Universiteit Antwerpen publiceren de resultaten van het Tuintesters-project, een burgerwetenschapsproject dat sinds mei 2023 via 224 sensoren continu temperatuurdata verzamelt in Mechelse privétuinen. De data werden geanalyseerd door onderzoeker Eva Van Malder van de Universiteit Antwerpen.
Verharding als warmtebron
Een tuin vol tegels, opritten en terrassen slaat overdag warmte op en geeft die ’s nachts weer vrij, waardoor die tuin trager afkoelt dan een groene tuin. Opgeteld over een hele stad maakt dat verschil van meer dan een halve graad het onderscheid tussen goed en slecht slapen tijdens een hittegolf.
Voor nachtelijke verkoeling blijkt laag en open groen het meest effectief. “Gras en struiken zijn een perfecte aanvulling op bomen. Hun verkoelend effect reikt ’s nachts verder dan dat van een boom alleen”, zegt Van Malder. Een praktische tip: laat gras langer groeien voor het maaien, want lang gras koelt beter en herbergt meer biodiversiteit.
Buurteffect vergroot de impact
Het onderzoek bevestigt dat de optelsom op buurtniveau telt. Wanneer buren samen vergroenen en ontharden, ontstaan grotere aaneengesloten koele zones. Variatie in groensoorten, een combinatie van bomen, struiken en bloemrijk groen, versterkt dat effect. Dat sluit aan bij bevindingen uit vergelijkbare projecten zoals Leuven.cool.
Mechelen zet de metingen nog minstens een jaar verder, goed voor vijf jaar aan data over stedelijk microklimaat. Schepen Kristof Calvo stimuleert bewoners via het Buurtboost-programma om tuinen te vergroenen. Tuintesters kadert in het Europees gefinancierde LIFE Wetlands4Cities-project, waarbij Mechelen en het Nederlandse Tilburg 360 hectare waterrijke natuur willen herstellen.
