De kosten voor een warmtepomp dalen merkbaar. Nieuwe federale en Vlaamse taxshifts verschuiven een deel van de belastingdruk van elektriciteit naar aardgas en stookolie. Daardoor verkleint de prijskloof tussen elektrisch verwarmen en fossiele alternatieven aanzienlijk. Voor veel gezinnen komt een warmtepomp zo dichter bij een rendabele keuze.
Warmtepompen worden financieel haalbaarder in 2030
Een eerste analyse van de Dienst Klimaat van de FOD Volksgezondheid toont dat verwarmen met een warmtepomp tegen 2030 duidelijk goedkoper wordt. De nieuwe maatregelen laten elektriciteit nog 2,8 keer duurder uitkomen dan aardgas, terwijl dat vandaag nog 4,2 keer is. Het prijsverschil daalt zo met ongeveer tweederde.
Om volledig rendabel te zijn, zou elektriciteit maximaal 2,1 keer duurder mogen zijn dan gas. Die kloof verdwijnt dus niet helemaal, maar wordt wel veel kleiner. Voor gezinnen die een nieuwe verwarmingsinstallatie overwegen, verschuift de balans steeds meer richting warmtepomp.
Invloed van de federale en Vlaamse taxshifts
De vooruitgang komt door een dubbele fiscale verschuiving. De federale regering verlaagt de elektriciteitskosten via aanpassingen in accijnzen, terwijl fossiele verwarmingssystemen zwaarder belast worden. De Vlaamse regering volgt dezelfde richting binnen het nieuwe Energie- en Klimaatplan.
Daarnaast werd de btw op fossiele verwarmingsketels eerder al verhoogd en kunnen gezinnen profiteren van een hogere investeringsaftrek voor duurzame technologie. Deze maatregelen verminderen samen de structurele financiële voordelen van aardgas en stookolie.
Vlaanderen boekt vooruitgang, maar verschillen blijven
Volgens de FOD zitten we in Vlaanderen op de goede weg om warmtepompen sneller rendabel te maken. Toch blijven duidelijke verschillen bestaan tussen de gewesten. Vlaanderen voorziet 426 miljoen euro aan steunmaatregelen voor warmtepompen, terwijl Wallonië 81 miljoen uittrekt. Vlaamse premies lopen op tot 8.000 euro, in Wallonië tot 3.600.
Voor Brussel en Wallonië blijft verwarmen met elektriciteit voorlopig nog merkbaar duurder. De onderzoekers pleiten daarom voor een verdere taxshift, zodat warmtepompen overal een haalbare optie worden. Ook bedrijven vallen momenteel buiten de federale taxshift, waardoor elektrificatie in de industrie trager vooruitgaat.
Vergelijking met buurlanden
In geen enkel buurland is het prijsverschil tussen gas en elektriciteit zo groot als in België. Dat komt onder andere doordat een derde van de Belgische elektriciteitsfactuur bestaat uit extra kosten, tegenover 15 procent voor gas en 2 procent voor stookolie. Enkel sterk geïsoleerde woningen zagen dit jaar al een voordeel bij warmtepompen.
De relatief hoge elektriciteitskosten remmen de uitstootdaling van de gebouwensector af. Die daalt momenteel maar met 0,3 procent per jaar. Aardgas blijft de grote boosdoener, goed voor ongeveer de helft van de emissies in gebouwen.
Een breder fiscaal plaatje
Het jaarrapport van de FOD Volksgezondheid wijst erop dat verschillende fiscale voordelen het prijssignaal voor fossiele brandstoffen vertekenen. Voorbeelden zijn accijnsvoordelen voor professionele diesel, bedrijfswagens met tankkaarten en vrijstellingen voor industrie, scheepvaart en luchtvaart. Dat vertraagt de transitie naar klimaatvriendelijke alternatieven.
De dubbele taxshift in de gebouwensector is een stap vooruit, maar structurele hervormingen blijven noodzakelijk. Het rapport dient als advies aan beleidsmakers, die nu moeten beslissen welke bijkomende maatregelen volgen.
lees ook
Zonnepanelen en warmtepompen steeds vaker gecombineerd in Vlaamse nieuwbouw
