Vlaams grondwatermodel brengt kustwater verzilting en oplossingen in kaart

De Vlaamse Milieumaatschappij stelt op 19 mei het Kustmodel Vlaanderen voor, een grondwatermodel dat de verzilting aan de Belgische kust in kaart brengt. Het model berekent de impact van klimaatverandering en zeespiegelstijging, en helpt beleidsmakers concrete maatregelen te plannen.

Het Belgisch kust- en poldergebied is van nature al verzilt, maar klimaatverandering vergroot dat risico verder. Landbouwers, bedrijven die water gebruiken voor koeling en drinkwaterproducenten ondervinden daar steeds meer hinder van. Het nieuwe model moet die uitdaging concreter maken.

Buffer verschilt per kustgemeente

Het Kustmodel Vlaanderen berekent hoe klimaatverandering, zeespiegelstijging en urbanisatie het grondwater in duingebieden en kustpolders beïnvloeden. Waar de duinen breed zijn, zoals in De Panne en Koksijde, vormt zoet grondwater een sterke buffer tegen zout water. In gemeenten met smallere duinen, zoals Middelkerke, Oostende, Blankenberge en De Haan, neemt de druk sneller toe.

Scenario’s doorrekenen voor beter beleid

Het model dient niet alleen als analysetool, maar ook als beleidsinstrument. Onderzoekers kunnen scenario’s doorrekenen rond zeespiegelstijging, verharding of ontharding van de bodem. De simulaties tonen aan dat minder verharding helpt, maar niet volstaat. Regenwater vasthouden en laten infiltreren via wadi’s, grachten of infiltratiebekkens maakt het grootste verschil, omdat het de zoetwatervoorraad aanvult en de natuurlijke buffer versterkt.

Het model levert geen exacte voorspellingen. Onzekerheden over toekomstige klimaat- en ruimtelijke ontwikkelingen, en onvolledige meetgegevens op sommige locaties, beperken de precisie. Het blijft dus een hulpmiddel om toekomstscenario’s te vergelijken en beter onderbouwde keuzes te maken.

Europese samenwerking als fundament

Het Kustmodel Vlaanderen maakt deel uit van het Europese Interreg Noordzeeregio-project Blue Transition. Daarin werken overheden en onderzoeksinstellingen uit zes Noordzeelanden samen aan oplossingen voor klimaatuitdagingen. Het project omvat al zestien pilootprojecten. De VMM presenteert het model op de beleidsdag Blue Transition op 19 mei.