Omgeving
Zout zeewater dringt steeds verder rivieren binnen door klimaatverandering
Door Charlien Vanhout
· 1 min lezen
In het kort
- Wetenschappers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek onderzochten achttien estuaria wereldwijd en publiceerden hun bevindingen in Nature.
- In 89 procent van de onderzochte estuaria nam de zoutintrusie toe, door dalende rivierafvoer en een stijgende zeespiegel.
- Tegen het einde van deze eeuw draagt de stijgende zeespiegel dubbel zoveel bij en kan de kans op zoutintrusie met 25 procent toenemen.
- De onderzoekers pleiten voor water opslaan in natte periodes, meer regenwater, zouttolerante gewassen en een herziening van het gebruik in waterintensieve sectoren.
Nieuwe studie wijst uit dat in de meeste estuaria wereldwijd zout water steeds verder landinwaarts oprukt. Dat vormt een groeiende bedreiging voor de beschikbaarheid van zoet water in kustregio’s.
Zoutgrens schuift op bij lage rivierstanden
Wetenschappers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek onderzochten achttien estuaria verspreid over de wereld. In 89 procent van die gebieden blijkt sprake van toegenomen zoutintrusie. Dat betekent dat de grens tussen zout en zoet water steeds verder richting het binnenland opschuift.
Volgens het onderzoek, gepubliceerd in Nature, is dit het gevolg van een combinatie van factoren: een dalende afvoer van rivieren en de stijgende zeespiegel. Tijdens droge periodes stroomt er minder rivierwater naar zee, waardoor zout water gemakkelijker tegen de stroom in landinwaarts dringt. Deze trend zal zich volgens de onderzoekers de komende decennia doorzetten.
De grootste impact op de beschikbaarheid van zoet water komt nu nog van afnemend rivierwater, maar tegen het einde van deze eeuw zal de stijgende zeespiegel daar dubbel zoveel aan bijdragen. Als gevolg daarvan kan de kans op zoutintrusie met 25 procent toenemen.
Impact op landbouw, drinkwater en natuur
De gevolgen van deze evolutie zijn aanzienlijk. In kustgebieden kunnen landbouwgronden verzilten en wordt drinkwatervoorziening moeilijker. Ook ecosystemen zoals bossen kunnen minder goed overleven in een zoutere omgeving.
Volgens de onderzoekers is het nodig om anders om te gaan met zoetwatergebruik. Ze pleiten onder meer voor het opslaan van water tijdens natte periodes, en voor een bredere inzet van regenwater voor toepassingen zoals toiletspoeling of tuinonderhoud. In de landbouw kan een overstap naar zouttolerante gewassen nodig zijn, en ook waterintensieve sectoren zoals de papierindustrie zullen hun gebruik moeten herevalueren.
De studie maakt duidelijk dat zoutindringing niet langer een lokaal verschijnsel is, maar een wereldwijd probleem dat de komende decennia meer aandacht zal vragen in waterbeheer en klimaatbeleid.
Charlien Vanhout Redacteur
Charlien Vanhout schrijft sinds 2024 voor Ecotips over elektrische mobiliteit en circulair ondernemen, van de opmars van de elektrische bedrijfswagen tot de 3.165 laadpunten die Equans in Waalse gemeenten installeert. Ze schreef over microplastics in kauwgom en in het afvalwater van de vaatwasser, en over de campagnes van OVAM rond circulair bouwen en voedselverlies.
Alle artikels van Charlien Vanhout
Nu in het magazine: Ecotips 26.05
De Efteling: klimaatneutraal sprookje
