Op zondag 20 september onderzoekt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) in vijf Vlaamse steden hoe minder autoverkeer de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen beïnvloedt. Met verkeersgegevens van Telraam en emissieberekeningen brengt de VMM de effecten van Autoloze Zondag in kaart, in samenwerking met Mobiel 21 en de deelnemende steden.
De campagne past binnen de Week van de Mobiliteit en de bredere communicatie Samen voor Zuivere Lucht. Verkeer is een belangrijke bron van luchtverontreiniging, en een tijdelijke sterke daling van het autoverkeer biedt een unieke gelegenheid om de relatie tussen verkeer, uitstoot en luchtkwaliteit zichtbaar te maken.
Onderzoek in vijf steden
De VMM voert de metingen uit in Aalst, Antwerpen, Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht, Leuven en Vilvoorde. Telraam-tellingen berekenen hoe sterk de lokale verkeersemissies afnemen in de autovrije zones, waarbij lichte en zware voertuigen apart worden bekeken. Ook fietsers en voetgangers worden meegeteld om een modal shift zichtbaar te maken.
De verkeersgegevens worden gekoppeld aan emissiefactoren per voertuigtype, waardoor de VMM kan berekenen hoeveel de uitstoot van stikstofoxiden (NOx), waaronder stikstofdioxide (NO2), daalt wanneer er minder auto’s, vrachtwagens en bussen rijden.
Duidelijke dalingen in testanalyse
Een analyse van Autoloze Zondag 2025 toonde op bijna alle onderzochte locaties een duidelijke daling van het gemotoriseerde verkeer en de bijhorende uitstoot. In Antwerpen daalde de uitstoot met ongeveer 47 tot 55 procent, in Aalst tussen 25 en 71 procent. In Leuven en Vilvoorde werden nog sterkere dalingen gemeten, al bleef het beeld op enkele locaties minder duidelijk.
Metingen van IRCEL in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevestigen deze trend. Over een periode van tien jaar lag de NO2-concentratie tijdens een Autoloze Zondag gemiddeld tot 60 procent lager dan op een gewone zondag.
Deelnemen aan de meetcampagne
De VMM roept inwoners en bezoekers op om op 20 september de auto te laten staan en te kiezen voor de fiets, het openbaar vervoer of te voet te gaan. De resultaten van de Vlaamse analyse worden kort na de meetdag bekendgemaakt via de website en sociale media van de VMM.
