Europa investeert jaarlijks 52,5 miljard euro in drinkwater- en afvalwaternetten, maar laat volgens Sweco nog altijd een kloof van 23 miljard euro. Het bureau pleit voor risicogestuurde vernieuwing en meer datagedreven sturing om waterweerbaarheid te versterken.
Europa’s waterinfrastructuur staat onder druk door klimaatverandering, droogte en overstromingen, maar ook door energieschokken, cyberincidenten en verouderende netten. In een nieuw Urban Insight-rapport stelt Sweco dat water geen louter technisch onderhoudsdossier meer is, maar een strategische weerbaarheidskwestie.
In Transforming Europe’s Water Infrastructure bekijkt Sweco hoe gemeenten en waterbedrijven hun investeringen slimmer kunnen richten. Volgens het rapport gaat het niet enkel om meer budget, maar vooral om keuzes rond prioriteit, timing en samenhang binnen het volledige watersysteem.
Waarom de investeringslogica moet veranderen
Waterdienstverleners investeren vandaag samen ongeveer 52,5 miljard euro per jaar in drinkwater- en afvalwaterinfrastructuur. Tegelijk schat de Europese Commissie de jaarlijkse investeringskloof op ongeveer 23 miljard euro, waardoor netten sneller verouderen dan ze worden vernieuwd.
Volgens Mattias Salomonsson, waterexpert bij Sweco, is de uitdaging meer dan een vervangingsvraagstuk. Het draait om weerbaarheid en systeemontwerp: investeren waar het risico, de prestaties en de kritieke waarde het hoogst zijn, zodat elke euro sterker bijdraagt aan de langetermijnrobustheid.
Vier verschuivingen: van assets naar systemen en data naar beslissingen
Sweco adviseert vier strategische verschuivingen voor planning, vernieuwing en beheer. Het gaat om een beweging van reactieve vervanging naar risicogestuurde vernieuwing, en van individuele assets naar verbonden systemen die samen falen of standhouden.
Daarnaast pleit het rapport voor adaptieve investeringspaden in plaats van vaste meerjarenplannen, zodat organisaties kunnen bijsturen wanneer klimaat- of energierisico’s veranderen. Tot slot moet dataverzameling evolueren naar digitale, door AI ondersteunde besluitvorming, zodat prioriteiten sneller en consistenter worden bepaald.
Belgische vervangingstermijn en praktijkvoorbeelden
De analyse illustreert ook de schaal van de vernieuwingsopgave. Aan de huidige herinvesteringsritmes zou het vervangen van drinkwaternetten ongeveer negentig jaar duren in België, terwijl dat in Litouwen oploopt tot rond 1.000 jaar. In Finland en Polen ligt het boven 500 jaar, en in meerdere landen tussen 120 en 200 jaar.
lees ook
Droogtes en laagtes: duurzaam watergebruik in België
