Bioplastics à la carte: B4Plastics maakt ecologische polymeren op maat

De ambitie van B4Plastics? Nieuwe milieuvriendelijke kunststoffen creëren voor een betere planeet. “Hoe meer iets zogezegd niet kan, hoe meer ik geprikkeld raak.” Een gesprek met oprichter en CEO Stefaan De Wildeman. 

“B4Plastics is een actief ontwikkelingsbedrijf dat voortdurend nieuwe plastictypes uittest en uitvindt. Eigenlijk zijn we polymeerarchitecten”, legt De Wildeman uit. Als een van de eerste bedrijven ter wereld maakt B4Plastics dan ook om het even welk polymeer op maat. “Uit allerhande afvalstromen, van de voedselketen tot bosbeheer, halen we bouwstenen – monomeren – waar we polymeren van maken. We hebben onder andere nieuwe materialen ontwikkeld op basis van suikerbietenpulp, houtzaagsel of fermentatieve producten uit melasserijke aardappel-afvalstromen.”

Evoluerende markt

Op die manier kunnen bedrijven in hun productieproces meer lokale of hernieuwbare bronnen gebruiken, of ecologische features zoals afbreekbaarheid implementeren. De vraag in de markt evolueert ook volop in die richting. “Hadden we dit tien jaar geleden geprobeerd, dan was het niet gelukt, maar vandaag zitten we als eerste op de rij.” De Wildeman beseft hoe belangrijk het momentum is. In een vorig leven werkte hij voor chemiebedrijf DSM. “DSM had plannen met biogebaseerde materialen die hun tijd vooruit waren. Daar heb ik de grilligheden van de markt leren kennen en erop leren anticiperen”, vertelt hij. 

De Wildeman bouwde intussen aan een plan om biogebaseerde activiteiten massaal op de materialenmarkt los te laten. Geïnfecteerd door het idee dat het kon en moest, belandde hij aan de Universiteit Maastricht, een tussenstap die diende als rijpingsproces. “Vanaf dag één kon ik met studenten technische oplossingen en concepten verkennen”, vertelt hij. “Ik heb in die tijd – in 2014 was dat – B4Plastics opgericht, aanvankelijk nog een lege constructie maar wel eentje met mogelijkheden: kwam er iets voorbij dat opschaling nodig had, dan kon dat via B4Plastics een kader krijgen. De brug tussen laboratorium en industriële productie van nieuwe biomaterialen was toen namelijk nog zo goed als onbestaande.” 

Keuzes maken

In 2016 en 2017 ging de bal aan het rollen en maakten enkele subsidieprojecten dat B4Plastics operationeel werd. De Wildeman: “De combinatie met een voltijds professorship werd gaandeweg onhoudbaar. Ik moest kiezen. Ik had de radicale overtuiging dat er veel mogelijk was maar stond daarin aanvankelijk grotendeels alleen. Vanuit de bedrijfswereld kreeg ik de boodschap dat wat ik in gedachten had, niet kon. Maar hoe meer iets zogezegd niet kan, hoe meer ik geprikkeld raak. Tezelfdertijd was ik vader van twee kinderen, dat bracht de nodige tweestrijd met zich mee.”  

De Wildeman hakte de knoop door en maakte de sprong. Hij investeerde eigen middelen en ging op zoek naar een minimale eerste financiering. “Elke 500 en 1000 euro waren in het begin verschrikkelijk duur. Achteraf gezien is die periode een onbetaalbare ervaring, maar je moet er wel doorheen zien te komen.”

Volle vaart vooruit

Al snel moest hij een eerste en een tweede medewerker aannemen. Er volgden nieuwe subsidieprojecten en nieuwe medewerkers, en er kwam vraag naar prototypewerk. Om dat voor elkaar te krijgen werden zuurkasten gehuurd bij de Universiteit van Maastricht en op de Brightlands Chemelot Campus. 

 Drie weken voor de pandemie uitbrak, verhuisde het kleine team naar een pand in Lanklaar. Dat was sinds de herfst van 2019 in gereedheid gebracht en had een eigen laboruimte met twee zuurkasten. “Zo konden we tijdens de pandemie projecten in leven houden. Meer zelfs, we konden in volle vaart vooruit.” 

Alles wat slijt en microplastics kan teweegbrengen, kunnen we in de markt zetten. Vele grote jongens laten daar een groeiend gat in de markt liggen. Dat willen we nu versneld innemen. Ze zouden schrikken als ze zien wat wij hier doen.

Stefaan De Wildeman – CEO B4Plastics

De afgelopen twee jaar groeide het werknemersbestand uit tot ruim twintig mensen die  duizend vierkante meter labo- en pilootruimte tot hun beschikking hebben. Het bedrijf is intussen betrokken bij een dertiental actief lopende subsidieprojecten en werft verder nieuwe mensen aan. Vooral de industriële prototypeprojecten met grote merkbedrijven evolueren stilaan richting eerste recurrente orders op multi-tonschaal. 

Nieuwe productiehub

Eind vorig jaar haalde B4Plastics met een eerste kapitaalronde twee investeerders aan boord: het Europese innovatiefonds EIC en de Duitse verpakkingsreus Lindal Group. De Wildeman blijft met de voeten op de grond: “Dat we nu investeerders hebben, betekent niet dat het plots om ter grootst moet. De voorbije 4,5 jaar zijn we gegroeid van mezelf naar de eerste 25 mensen. Maar de markt zal uiteindelijk een veelvoud aan medewerkers kunnen gebruiken.”  

Door die gang van zaken is het bedrijf binnen zijn huidige muren intussen het prille begin van een biomaterials excellence center aan het realiseren. “Daarin kunnen we op allerlei niveaus, van gram- tot tonschaal, onze materialen opbouwen”, aldus De Wildeman. Aan de overkant van de straat zijn er verregaande plannen voor een nieuw te bouwen specialty productiehub voor nieuwe en unieke biomaterialen. “Het uiteindelijke doel is om ruim vijfduizend vierkante meter apparatuur te installeren om limited-editionoplages te verzorgen voor onze klanten, tot multi-kilotonschaal.”

We hopen met B4Plastics op ons terrein een soort imec-karakter te krijgen.

Stefaan De Wildeman – CEO B4Plastics

“Het demonstratiekarakter en industriële proof of principle van de specialty-productie zijn de ideale springplank om te licentiëren naar grotere fabrieken. Tegen 2030 willen we de specialty productiehub helemaal up and running hebben. Eigenlijk hopen we met B4Plastics een soort imec-karakter te krijgen, maar dan op ons terrein, zodat grote partijen de weg vinden om samen te ontwikkelen of eerste producties op te zetten.” 

Activistische kant

In 2021 hield B4Plastics zich bezig met de ontwikkeling van mechanisch sterk, biologisch afbreekbaar en biobased weefsel voor visnetten en textiel. Het won daarmee de Food Planet Prize, goed voor 2 miljoen dollar. De Wildeman: “De Food Planet Prize matcht heel goed met het activistische karakter van het bedrijf: alleen doorbraakmaterialen en doorbraakgedrag zijn voor ons goed genoeg.” Vorig jaar riep Cleantech Flanders B4Plastics uit tot Cleantech Hero Materialen. 

Soorten bioplastics

B4 staat voor BioBased Building Blocks, ofwel het ontwerp en de ontwikkeling van bioplastics waarin biogebaseerde bouwstenen verwerkt zitten. “Soms gaat het om honderd procent biobased maar we krijgen ook vaak de vraag om een bepaald percentage van de grondstoffen biobased te maken”, licht De Wildeman toe. “En eigenlijk begint onze menukaart daar pas: klanten kunnen ook kiezen voor de opties biodegradeerbaar, recycleerbaar, laag-energetische productie en lokale grondstoffen. En het aantal vragen stijgt snel in een wereld die een duurzaamheidscrisis binnentreedt.” 

De moeder van al de plastictypes die B4Plastics ontwikkelt, zijn de op maat gemaakte plastics op de menukaart. Het uitgangspunt daarbij is ‘dream it, describe it, expect it’. De Wildeman: “We krijgen de meest wilde vragen. Dan screenen we of er voldoende match is met wat we kunnen bieden en of we de uitdaging willen aannemen. Als we de uitdaging aangaan, is onze slaagkans de afgelopen jaren heel hoog gebleken: tot wel 80 procent.”  

FortePlastics zijn uit de menukaart gegroeid als “een kant-en-klaar gerecht dat je elke dag kunt bestellen”. Het zijn momenteel de sterkste synthetische materialen die afbreekbaar zijn. Het gaat bijvoorbeeld om toepassingen zoals trimdraad, tandwielen, visnetten, brandweerpakken of clips die tomatenplanten begeleiden in hun groei.

RubberPlastics zijn dan weer ecologische, elastomere materialen die afbreekbaar zijn. Denk aan schoenzolen, kabels, heftruckbanden, geluiddempende panelen voor in huis en de rubbertjes onder stoelen.

TriggerPlastics zijn materialen die snel en gecontroleerd kunnen afbreken, denk bijvoorbeeld aan bepaalde verpakkingsmaterialen en aan cosmetische ingrediënten voor allerlei hygiënische producten zoals shampoos. Het gaat bij dat laatste niet om de scrubbing agents, maar om de vervanging van ingrediënten die nu intrinsiek niet of heel traag afbreekbaar zijn.

LowEnergyPlastics ten slotte zijn door de oorlog aan een opmars bezig. Ze kunnen gemaakt worden bij atmosferische druk en milde temperaturen, typisch onder de honderd graden Celsius, soms zelfs bij kamertemperatuur. “Als de natuur al haar levend materiaal sinds bijna vier miljard jaar bij omgevingstemperatuur maakt, wie zijn wij dan om daar vele honderden graden Celsius aan toe te voegen?”, aldus De Wildeman.